Američka okupacija Haitija

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Američka okupacija Haitija
Deo Banana ratova
Occupation of Haiti.jpg
Američki marinci i haićanski vodič patroliraju kroz džunglu 1915. godine za vrijeme bitke kod Fort Dipitieja
Vrijeme:28. jul 1915 – 1. august 1934
Mjesto:Haiti, Hispaniola
Rezultat:

američka pobjeda

  • okupacija Haitija
Sukobljene strane
 SAD
 haićanska vlada
Haićanski pobunjenici
Snaga

Prvi Caco rat:
2.029[1]

Drugi Caco rat:
1.500[1]

Prvi Caco rat:
5,000[1]

Drugi Caco rat:
2.700[1]
Žrtve i gubici

Prvi Caco rat:
3 mrtva, 18 ranjenih[1]

Drugi Caco rat:
28 poginulih[1]

Prvi Caco rat:
200 poginulih[1]

Drugi Caco rat:
70 poginulih[1]

Američka okupacija Haitija trajala je od 1915. do 1934. godine i predstavljala drugi najduži od svih tzv. Banana ratova, odnosno jednu od najdužih okupacija u vojnoj historiji SAD. Otpočela je godine 1915. iskrcavanjem američkih marinaca u glavni grad Port-au-Prince pod izgovorom zaštite američkih državljana i ekonomskih interesa koji su navodno bili ugroženi pobunom i likvidacijom pro-američkog predsjednika Vilbruna Guillamea Sana. Dodatni motiv za američku akciju bio je i Prvi svjetski rat, odnosno snažno ekomsko prisutstvo carske Njemačke na otoku; iako su SAD bile formalno neutralne, njemačke interese na otoku su, u skladu sa Monroevom doktrinom smatrali ugrožavanjem vlastitih. Američki marinci su relativno brzo uspostavili kontrolu nad zemljom, porazivši pobunjenike, tzv. cacose, u kampanji poznatoj kao Prvi Caco rat. Formalnim sporazumom između haićanske i američke vlade je uspostavljena američka vlast nad Haitijem u periodu od sljedećih deset godina. Veliki dio lokalnog stanovništva se, međutim, od početka počeo odupirati okupatorima, velikim dijelom i zbog njihovih rasističkih predrasuda prema crncima i mulatima koji su činili većinu Haićana. Nakon nekoliko godina je došlo do intenziviranja ustaničke djelatnosti, poznate kao tzv. Drugi Caco rat, a koja je završena neuspjelim napadom ustanika na Port-au-Prince početkom 1920. godine. Iako se američka vlast nad Haitijem stabilizirala, u izolacionistički raspoloženim SAD se okupacija smatrala sve manje opravdanom. Niz incidenata 1929. godine, kao i izbijanje Velike depresije, su doveli predsjednika Herberta Hoovera od odluke da okupaciju okonča, ali ona nije sprovedena sve do njegovog nasljednika Roosevelta 1934. godine.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Clodfelter (2017). Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492-2015. str. 378. 

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Heinl, Robert (1996). Written in Blood: The History of the Haitian People. Lantham, Md.: University Press of America. 
  • Schmidt, Hans. The United States Occupation of Haiti, 1915-1934. New Jersey: Rutgers University Press, 1995.
  • Weinstein, Brian and Aaron Segal. Haiti: Political Failures, Cultural Successes (February 15, 1984 izd.). Praeger Publishers. str. 175. ISBN 0-275-91291-4. 
  • Weston, Rubin Francis. Racism in U.S. Imperialism: The Influence of Racial Assumptions on American Foreign Policy, 1893-1946. Columbia, S.C.: University of South Carolina Press. 1972