Amazona

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Amazon)
Amazona
Apurímac, Ene, Tambo, Ucayali, Solimões
Mouths of amazon geocover 1990.png
Lokacija
Države  Peru
 Brazil
Gradovi Iqitos, Manaus, Óbidos, Santarém, Belém, Makapá
Hidrografija
Izvor
  – aps. visina
Ande (Peru)
5 170 m
Ušće
  – aps. visina
  – vrsta
Atlantski ocean kod Beléma (Brazil)
m
estuarij
Dužina 6 440 km
Pritoke Rio Negro, Purus, Madeira, Juruá, Putumayo, Xingu, Tapajós
Hidrologija
Protok
  – srednji

219 000 m³/s
Sliv
  – površina

7 050 000 km²
Ulijeva se u Atlantski ocean
Transport
Plovnost gotovo čitavim tokom (za manje brodove), a 4 600 km za prekooceanske

Amazona (portugalski Rio Amazonas, španjolski Rio de las Amazonas) je najveća rijeka Južne Amerike, a po količini vode najveća rijeka na svijetu, ukupne dužine od 6 400 km[1], sa porječjem od 7 miliona km².[1]

Amazona se formira spajanjem rijeka Marañón i Ucayali, kod peruanskog gradića Nauta, one obje izviru u peruanskim Andama. U Atlantski ocean se ulijeva velikim estuarijem širokim oko 300 km.

Tok Amazone kroz prašumu

Tok rijeke[uredi - уреди | uredi izvor]

Amazona teče kroz Peru, Brazil i djelimično kroz Kolumbiju, kao granična rijeka . Izvori Amazone nalaze se na Andama, odakle rijeka teče prema istoku. Amazona ima nekoliko rijeka koje je formiraju, i od zavisnosti od toga koja se uzme za glavnu dobijaju se različite dužine. Najčešće se kao izvor rijeke uzima Ucayali, a rijeđe Marañón. Po peruanskim geografima Amazona je najduža rijeka na svijetu, jer ako se zbroje dužine rijeka Ucayali i Apurimak njena dužina iznosi skoro 7 100 kilometara, ali ako se računa da joj je glavni izvor Marañón tad njena dužina iznosi samo 6 400 km.

U srednjem toku, od ušća Juruá do ušća Rio Negra, Amazona nosi ime Solimôes. U tom dijelu širina rijeke iznosii i do 20 km, dok u donjem dijelu prelazi i 100 km. Njegovo ušće u Atlantski ocean ima oblik ogromne delte sa brojnim rukavcima razdvojenim jedni od drugih.

Maksimalan protok na ušću iznosi 300 000 m3/s (srednji godišnji protok iznosi oko 120 hiljada m³/s). Ove ogromne mase slatke vode uzrokuju pojavu da je oceanska voda punih 400 km od ušća i dalje slatka.

Karta sliva Amazone

Pritoke[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavne desne pritoke Amazone su:

Glavne lijeve pritoke Amazone su:

Plovnost[uredi - уреди | uredi izvor]

Amazona je plovna u dužini od 4300 km[1] i glavni put komunikacije u tom delu sveta.

Veći gradovi koji leže na Amazoni su:

Povezane stranice[uredi - уреди | uredi izvor]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 "Amazon Riverr" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/18722/Amazon-River. pristupljeno 22. 11. 2012. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]