Ašoka

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Ašoka Veliki
Maurijski car
Indian relief from Amaravati, Guntur. Preserved in Guimet Museum.jpg
Chakravatin,(moguće Ašoka Veliki), 1. vijek pne.. Andhra Pradesh, Amaravati. Musee Guimet
Vladavina 269. pne.-232. pne.
Krunidba 270. pne.
Puno ime Asok Bindusara Maurya
Titule Devanampriya Priyadarsi, Dhammarakhit, Dharmarajika, Dhammarajika, Dhammaradnya, Chakravartin, Samrat, Radnyashreshtha, Magadhrajshretha, Magadharajan, Bhupatin, Mauryaraja, Aryashok, Dharmashok, Dhammashok, Asokvadhhan , Ashokavardhan, Prajapita,Dhammanayak, Dharmanayak
Sahranjen/a pepeo bačen u Ganges, vjerojatno u Varanasi
Prethodnik Bindusara
Nasljednik Dasaratha Maurya
Suprug/a Maharani Devi
Supruga/supruge Rani Tishyaraksha
Rani Padmavati
Rani Kaurwaki
Potomstvo Mahendra, Sanghamitra,Teevala,Kunala
Kraljevska kuća Maurijska dinastija
Otac Bindusara
Majka Rani Dharma ili Shubhadrangi

Ašoka Veliki (273-232. pne.) je bio vladar Maurijskog carstva u severnoj Indiji u III veku pne. Nakon osvajanja Kalinge postao je veliki budista.

Ašoka je utemeljitelj dinastije Maurja, i proširio je Magadhansko kraljevstvo na zapadnu polovinu severne Indije. Osvajanjem Kalinge oko 265. godine pne. pomerio je jugoistočnu granicu s izlazom na more. Taj poslednji poduhvat, propraćen strahovitim krvoprolićem, kod Ašoke je izazvao duboke duševne potrese, nakon čega je prihvatio budizam koji se u Magadhi pojavio dva veka ranije[1]. Od tada je okrutni Ašoka postao poznat kao bogougodni Ašoka. Po rečima samoga cara, otada se njegovim zemljama nije više pronosio zvuk doboša, već glas darme (Dhamaghosa)[2].

Tokom njegove vlasti, sprovodio je zvaničnu politiku nenasilja (ahimsa). Nepotrebno ubijanje i kasapljenje životinja je napušteno, kao npr. lov iz razonode i žigosanje. Ašoka je pokazivao milost i prema zarobljenima, dozvoljavajunji im dan slobode svake godine, i omogućavao je običnim građanima besplatno obrazovanje na univerzitetima. Tretirao je podanike kao jednake nezavisno od religije, politike ili kaste i pravio besplatne bolnice i za ljude i za životinje. Ašoka je definisao glavne principe nenasilja, tolerancije prema sektama i mišljenjima, poslušnost prema roditeljima, poštovanje prema učiteljima i sveštenicima, čovečni tretman sluga (ropstvo nije ni postojalo u Indiji u to vreme) i darežljivost prema svima. Ove reforme opisane su Ašokinim ediktima. Ašokini edikti otkrivaju da je on, iako sam budista, podsticao i pomagao različite verske zajednice[3]. U jednom od svojih edikata uklesanih u steni, čiji se original može još i danas čitati, car objavljuje:

Dvojezični edikt u kamenu, na grčkom i aramejskom, iz Kandahara.

"Ne treba poštovati samo svoju, a odbacivati religije drugih, već ih treba poštovati zbog ovog ili onog razloga. Na taj način pomažemo sopstvenoj religiji da raste i činimo uslugu religijama drugih. Čineći suprotno kopamo grob sopstvenoj religiji i isto tako štetimo i drugima. Ko god štuje sopstvenu religiju i blati druge, čini to zapravo posvećujući se svojoj religiji i pomišlja: 'Veličaću svoju religiju'. Ali, naprotiv, on je time smrtno ranjava. Jedino je ovakvo razmišljanje ispravno: Neka svi slušaju i budu voljni da saslušaju učenja koja drugi propovedaju"


Ašokin edikt[4]

Navodi[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Trevor O. Ling, Rečnik budizma, Geopoetika, Beograd 1998.
  2. Trevor O. Ling, Rečnik budizma, Geopoetika, Beograd 1998.
  3. A. Sen, Asoka's Edicts (1956).
  4. http://www.yu-budizam.com/texts/Rahula/deo01.html