Ščors (film)
| Щорс | |
|---|---|
 scena iz filma | |
| Režija | Aleksandar Dovženko Julija Solnceva |
| Scenario | Aleksandar Dovženko |
| Uloge | Jevgenij Samojlov Ivan Skuratov Aleksandar Grečanij Aleksandar Hvilja Nikolaj Makarenko Pjotr Masoha |
| Muzika | Dmitrij Kabaljevski |
| Fotografija | Jurij Goldabenko Jurij Jekeljčik |
| Montaža | O. Skripnik |
| Distribucija | Kijevski filmski studio |
| Datum(i) premijere | januara 1939
|
| Trajanje | 92 min. |
| Zemlja |  Sovjetski Savez |
| Jezik | ruski |
Ščors (ruski: Щорс) je sovjetski crno-bijeli ratni film snimljen u režiji Aleksandra Dovženka i premijerno prikazan 1939. godine. Naslovni protagonist, čiji lik tumači Jevgenij Samojlov je Nikolaj Ščors, komandant Crvene armije u Ukrajini za vrijeme građanskog rata. Radnja prikazuje njegove legendarne uspjehe u borbi protiv kontrarevolucionara, a koje je prekinula njegova smrt. Iako je film naručio lično Staljin, duboko impresioniran njegovim Dovženkovim ranijim ostvarenjem Aerograd, snimanje je za Dovženka predstavljalo izuzetno traumatično iskustvo. Ono je koincidiralo s Velikom čistkom u kojoj su nestali neki od očevidaca stvarnih događaja sa kojima je Dovženko surađivao u izradi scenarija, a nakon razgovora sa agentima NKVD-a sam režiser je doživio infarkt. Dodatne poteškoće je predstavljala potraga za adekvatnim glumcem, kao i čekanje da Staljin lično odobri scenario. Usprkos tome, Ščors je, nakon što je premijerno prikazan, predstavljao veliki uspjeh i imao izvrsnu gledanost. Nju je, međutim, suzbio pakt Molotov-Ribbentrop u ljeto 1939. koji je "problematičnim" učinio scene u kojima se Ščors kao partizan bori protiv njemačkih okupatora; Ščors je nakon toga stavljen u bunker iz koga je, kao i slična anti-njemačka ostvarenja, izvađen odmah nakon početka operacije Barbarossa. Iako je Dovženko za Ščors dobio Staljinovu nagradu, bio je toliko mentalno iscrpljen i traumatiziran, da je poslije snimio tek jedan cjelovečernji film.
- Э. Косничук. Киноправда Щорса Arhivirano 2008-10-22 na Wayback Machine-u