Vizantijsko-seldžučki ratovi

Izvor: Wikipedia
Vizantijsko-seldžučki ratovi
Datum 1048 - 1308 (nestanak Rumskog Sultanata)
Lokacija Mala Azija
Rezultat teritorijalna ekspanzija Turaka Seldžuka; bizantsko-osmanski ratovi
Teritorijalne
promjene
veliki dio Anadolije trajno prelazi pod vlast Turaka Seldžuka
Zaraćene strane
 Bizantsko Carstvo
Trapezuntsko Carstvo
Flag of England.svg Križarske države
Turci Seldžuci
Snage
100.000 (godine 1071)
25.000 – 50.000 (godine 1140).
nepoznato

Bizantsko-seldžučki ratovi je naziv za seriju oružanih sukoba koji su se od 11. do početka 14. vijeka na području Male Azije vodili između Bizantskog Carstva i njegovih država-nasljednica na jednoj, i turskih seldžučkih plemena, država i vladara na drugoj strani. Do njih je došlo nakon što su turska plemena iz Centralne Azije doselila na područje Bliskog istoka i pod vodstvom Seldžučke dinastije preuzeli vlast nad Abasidskim Kalifatom osnovavši Veliko Seldžučko Carstvo. Ono je već 1040-ih došlo u prvi kontakt s Bizantom, koji je u to vrijeme kontrolirao ne samo Malu Aziju nego i Kavkaz i dijelove današnje Sirije. Za seldžučke vladare, čiji su podanici bili nedavno islamizirani je sukob s kršćanskim Bizantom predstavljao ne samo priliku za nova osvajanja, nego i za džihad; zbog toga se bizantsko-seldžučki ratovi smatraju svojevrsnim nastavkom ili završnom fazom bizantsko-arapskih ratova. Jedan od ključnih, a po mišljenju mnogih historičara i odlučujući događaj, bila je bitka kod Mancikerta 1071. kada je Bizantu nanesen poraz od koga se on nikada nije oporavio i zbog koga je do početka 1090-ih izgubio skoro cijelu Malu Aziju. Tek je dolazak na vlast dinastije Komnena pod carem Aleksijem I omogućio Bizantinacama da od 1090-ih počnu postepeno potiskivati Seldžuke natrag na istok u procesu poznatom kao komnenska restauracija. Tom procesu je djelomično pridonio i Prvi križarski rat, iako križari nikada nisu bili pouzdani bizantski saveznici. Smrt cara Manuela I 1180. je okončala komnensku restauraciju, a oslabljeno Bizant je u Četvrtom križarskom ratu 1204. pao kao žrtva križarskih osvajača koji su osnovali Latinsko Carstvo. Ostaci bizantske države, poznati kao Nikejsko Carstvo su se sljedećih nekoliko decenija uspjeli održati u borbi sa seldžučkim Rumskim Sultanatom, te potom obnoviti Bizant. Borba između dvije države, koju je privremeno okončala mongolska invazija sredinom 13. vijeka, se nastavila sve do nestanka Rumskog Sultanata. Bizantsko-seldžučki ratovi će svoj nastavak imati u sukobu Bizanta sa novom osmanskom državom.

Izvori[uredi - уреди]

Literatura[uredi - уреди]

  • Bentley, Jerry H.; Ziegler, Herbert (2006). Traditions & Encounters a Global Perspective on the Past (3rd izd.). Boston: McGraw–Hill. ISBN 0-07-295754-9 
  • Grant, R. G. (2005). Battle a Visual Journey Through 5000 Years of Combat. London: Dorling Kindersley. ISBN 1-4053-1100-2 
  • Haldon, John (2002). Byzantium at War: AD 600–1453. Oxford: Osprey. ISBN 1-84176-360-8 
  • Madden, Thomas F. (2005). Crusades the Illustrated History (1st izd.). Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 0-472-03127-9 
  • Mango, Cyril (2002). The Oxford History of Byzantium (1st izd.). New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-814098-3 
  • Parker, Geoffrey (2005). Compact History of the World (4th izd.). London: Collins. ISBN 0-00-721411-1 
  • Sherrard, Philip (1966). Great Ages of Man Byzantium. New York: Time-Life Books