Marka (pogranična oblast)

Izvor: Wikipedia
Marka
Marko
Stara karta Karantanije sa Istarskom markom
Stara karta Karantanije sa Istarskom markom
kontinent Evropa

Marka (od starogermanskog marko = granica [1]) bila je srednjovjekovna teritorijalna jedinica vrlo slična grofoviji, smještena u pograničnom području, kao neka vrsta tampon zone između neprijateljske zemlje i vlastitih zemalja. [2]Za razliku od ostalih grofovija - marka na čelu sa markgrofom, bila je zbog potrebe obrane granice, vojnički daleko jača.

Historija[uredi - уреди]

Franačke marke[uredi - уреди]

Marke su izmislili franački Karolinzi, kao način lakše odbrane novostečene teritorije. Prva poznata velika marka, bila je - Marca Hispanica, koju su osnovana početkom 9. vijeka u Španjolskoj, nakon osvojanja teritorije od maorskih emira. Nakon velike franačke ekspanzije pod Karlom Velikim u graničnim su područjima od današnje Španjolske do Slovenije i istočne Njemačke osnivane marke radi lakše obrane novostečenih teritorija. Sam Karlo Veliki osnovao je najmanje četrnaest marki, a njegovi nasljednici nastavili su osnivati nove.

Marke su se osnivale i nakon raspada Franačkog carstva, i to po državama nasljednicama Franačkog carstva (Sveto Rimsko Carstvo) te po Britanskim otocima.

Marke za Svetog Rimskog Carstva[uredi - уреди]

Nakon raspada Franačkoga carstva koncept marki usvojilo je i Sveto Rimsko Carstvo duž istočnih granica svog carstva.

Krajem srednjeg vijeka, postepenom stabilizacijom granica, počelo se napuštati koncept marki, a i markgrofi nisu više uživali neki poseban status. Kako su ipak mnogi moćni markgrofovi tokom vremena postali važni politički faktori u carstvu, pa počesto de facto i nezavisni vladari, a neki su dugo uspjeli sačuvati svoju nezavisnost. Tako su marke postale temelj iz kojeg su nastale brojne novovjekovne evropske države i pokrajine.

Izvori[uredi - уреди]

  1. "Mark" (engleski). Online Etymology Dictionary. http://www.etymonline.com/index.php?term=mark. pristupljeno 31. 08. 2013. 
  2. "Marca e Marchesi" (talijanski). Treccani. http://www.treccani.it/enciclopedia/marca-e-marchesi_%28Enciclopedia-Italiana%29/. pristupljeno 31. 08. 2013. 

Vanjske veze[uredi - уреди]