Lipljan

Položaj Lipljana na Kosovu

Lipljan (albanski Lipjan; ćirilica Липљан) je grad i sjedište istoimene opštine u centralnom dijelu Kosova. Administrativno pripada Prištinskom okrugu.

Lipljan je nastao kao rimsko naselje Ulpiana, nazvano po caru Marku Ulpijanu Trajanu.Prvi pomen mjesta pod imenom Ulpiana nalazimo u tekstu "De administrando imperio" u kome su navodi da je vizantijski car Justinijan I (527.-565.)obnovio tvđavu grada Ulpiana kako bi spriječio prodore Slovena i Avara na Balkansko poluostrvo. Iako je tvrđava potpuno obnovljena ubrzo je napuštena pod pritiskom slovenskih i avarskih plemena(oko 582. godine). Sledeći pomen Ulpiane ,sada pod slovenskim imenom Lipljan ,nalazimo u djelima "Letopis popa Dukljanina" i "Barski rodoslov". U tim djelima se navodi da se Rasa (Raška) prostire oa Drine na istok do Laba i Lipljana. Nakon toga grad se pojavljuje grad se spominje 1085. godine kada ga od Vizantije preotimaju raški veliki župan Vukan i kralj Bodin. Grad je uskoro vraćen u vizantijske ruke i pod njihovom vlašću ostaje do vremena Stefana Nemanje. U povelji manastiru Hilandaru Sava Nemanjić navodi da je njegov otac priključio svojoj državi: od "morske zemlje" Zetu sa gradovima ,od Arbanasa Pilot a od "grčke zemlje" Lab sa Lipljanom ,Dubočicu ,Reke ,Zagrlatu ,Levač ,Belicu i Lepenicu. Stefan Prvovjenčani takođe piše da je povratio zemlji "oblast nišavsku do konca ,Lipljan ,Duboćicu...". Nakon ovoga formirana je župa Lipljan ,koja je sa župama Sitnicom i Labom sačinjavala Kosovo polje. Lipljan ostaje pod vlašću srpskih vladara sve do bitke na Kosovu 1389. godine kada prelazi u ruke Turcima.

Albanska tradicija navodi da je u Lipljanu bio rođen Leka Dukagjini, albanski nacionalni junak iz 15. vijeka.