Lindisfarnska evanđelja
Lindisfarnska evanđelja (engleski: Lindisfarne Gospels je naziv za ranosrednjovjekovni latinski iluminirani rukopis čiji se tekst sastoji od četiri evanđelja, a koji je izrađen u Lindisfarneu u Northumbriji (današnja sjevernoistočna Engleska) krajem 7. ili početkom 8. vijeka. Rukopis je bogato ilustriran slikama koje se smatraju jednim od najljepših primjeraka tzv. insularne ili hiberno-saksonske umjetnosti, odnosno stila koji je kombinirao anglosaksonske sa motivima keltskog kršćanstva. Tekst je u potpunosti očuvan, kao i knjiga (sa izuzetkom korica), što je rijetkost za rukopise takve starosti.
Pretpostavlja se da je knjigu izradio redovnik Eadfrith u počast svog prethodnika sv. Cuthberta. Tekst evanđelja je ispisan insularnim pismom. Rukopis je originalno bio vezan u zlatom optočene korice koje je izradio redovnik po imenu Billfrith, ali su one izgubljene za vrijeme vikinških napada u 8. vijeku. Dva vijeka kasnije je Aldred Pisar na rubovima stranica dodao staroenglesku glosu - prevodeći tekst od riječi do riječi - te tako načinio prvi engleski prijevod Evanđelja.
Pretpostavlja se da se tekst čuvao u Durhamskoj katedrali sve do Ukidanja samostana u 16. vijeku. Tokom 17. vijeka je došao u posjed Roberta Brucea Cottona, plemića i antikvara koji ga je smjestio u Cottonovu biblioteku. Odatle je u 18. vijeku prešla u Britanski muzej, a od osnivanja Britanske biblioteke 1973. se čuva u njoj.
Izvori [uredi - уреди]
Literatura [uredi - уреди]
- Calkins, Robert G. Illuminated Books of the Middle Ages. Ithaca, New York: Cornell University Press, 1983.
- De Hamel, Christopher. A History of Illuminated Manuscripts. Boston: David R. Godine, 1986.
- Walther, Ingo F. and Norbert Wolf. Codices Illustres: The world's most famous illuminated manuscripts, 400 to 1600. Köln, TASCHEN, 2005.
- Brown, Michelle P., The Lindisfarne Gospels: Society, Spirituality and the Scribe. London: The British Library, 2003
- Brown, Michelle P., The Lindisfarne Gospels and the Early Medieval World. London: The British Library, 2010
Eksterni linkovi [uredi - уреди]
- British Library Digitised Manuscripts Digital facsimile of the entire manuscript
- Turning the Pages Leaf through the Lindisfarne Gospels online using the British Library's Turning the Pages software (requires Shockwave plugin)
- The Lindisfarne Gospels, a free online seminar from the British Library.
- Lindisfarne Gospels: information, zoomable image British Library website
- British Library Digital Catalogue of Illuminated Manuscripts entry
- Lindisfarne Gospels, from the Northumbrian Association.
