Kuršumlija

Izvor: Wikipedia

Kuršumlija je gradsko naselje u opštini Kuršumlija u Topličkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 13639 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 12525 stanovnika).


Kuršumlija

Panorama Kuršumlije
Panorama Kuršumlije

Grb
Osnovni podaci
Država  Srbija
Upravni okrug Toplički
Opština Kuršumlija
Stanovništvo
Stanovništvo (2002) 13639
Položaj
Koordinate 43°08′27″N 21°16′04″E / 43.140833, 21.267833
Vremenska zona srednjoevropska:
UTC+1
Nadmorska visina 386 m
Kuršumlija na karti Србије
Kuršumlija
Kuršumlija
Kuršumlija (Србије)
Ostali podaci
Poštanski broj 18430
Pozivni broj 027
Registarska oznaka PK


Koordinate: 43° 08′ 27" SGŠ, 21° 16′ 04" IGD


Istorija[uredi - уреди]

Spomenik u centru Kuršumlije

Kuršumlijski kraj je bio naseljen u praistoriji. U doba Rimljana Kuršumlija se nazivala Ad Fines, što znači "na kraju" jer je bila na granici dve provincije, Dalmacije i Gornje Mezije. Bila je u to vreme jedna od važnih stanica na poznatom rimskom putu Niš-Lješ.

U vizantijsko doba nosila je naziv Toplice i bila je sedište episkopije (prvi put se pominje u pisanim dokumentima 1019. godine, kada je ustanovljena Toplička episkopija). U srednjem veku bila je prva prestonica Stefana Nemanje. Između 1159. i 1168. godine on je ovde sagradio svoja prva dva manastira svetog Nikolu i svetu Bogorodicu, a pokrio ih je olovom koje je davalo blještavi odsjaj, pa je mesto nazvano Bele Crkve.

U doba Turaka tu je bilo sedište lokalne turske vlasti i jedan od najvećih manastirskih trgova olova i srebra u tom delu Balkana. Na početku turske vladavine mesto se zvalo Kuršumlu-Kilise (a), što je ustvari samo prevod ranijeg srpskog naselja Bele Crkve. Ovo ime je neposrednije isticalo uzrok sjaja i blještavosti kuršumlijskih crkava, a to je njihov olovni, na turskom jeziku kuršumlu - pokrivač. Uoči oslobađanja od Turaka u srpskim dokumentima se pominje kao Kuršumlje, i najzad po oslobađanju od Turaka 1878. godine Kuršumlija.

Za vreme prvog srpskog ustanka Karađorđevi ustanici su sedam godina držali kraj oko Lukovske Banje a četiri puta napadali Kuršumliju, dok je Stanoje Glavaš 1806. oslobodio i držao kratko vreme. Kuršumlija je od Turaka oslobođena 19. januara 1878. godine.

U Prvom svetskom ratu Kuršumlija je postala poznata po Drugom "gvozdenom" puku i Topličkom ustanku iz 1917. godine, čiji je zvanični predvodnik bio Kosta Pećanac. U ovom ratu Kuršumlija i okolina su pretrpeli velike ljudske i materijalne gubitke.

U Drugom svetskom ratu Nemci su okupirali Kuršumliju 12. aprila 1941. godine. Bugari su okupirali grad i okolinu 25. marta 1942. godine, sve do oslobođenja 28. avgusta 1944. godine.

Demografija[uredi - уреди]

U naselju Kuršumlija živi 10300 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 35,7 godina (34,6 kod muškaraca i 36,8 kod žena). U naselju ima 4323 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,15.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

Demografija
Godina Stanovnika
1948. 2382 [1]
1953. 2649
1961. 3391
1971. 7185
1981. 10550
1991. 12525 12371
2002. 13848 13639
Etnički sastav prema popisu iz 2002.
Srbi
  
13061 95.76%
Romi
  
207 1.51%
Crnogorci
  
57 0.41%
Makedonci
  
12 0.08%
Jugosloveni
  
7 0.05%
Goranci
  
6 0.04%
Hrvati
  
4 0.02%
Bugari
  
3 0.02%
Rusi
  
2 0.01%
Rusini
  
1 0.00%
nepoznato
  
239 1.75%


Reference[uredi - уреди]

  1. Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
  2. Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7

Slavni ljudi[uredi - уреди]

Vanjske veze[uredi - уреди]


Šablon:Opština Kuršumlija