Car Taizong od Tanga

Izvor: Wikipedia
Car Taizong od Tanga
car dinastije Tang
Vladavina 4. septembar 626 - 10. jul 649
(&0000000000000022.00000022 godina, &0000000000000309.000000309 dana)
Prethodnik Car Gaozu
Nasljednik Car Gaozong
Potomstvo
Li Chengqian, krunski princ i Princ Min od Changshana
Li Ke, princ od Wua
Li Tai, princ Gong od Pua
Li Zhen, princ od Yuea
Li Zhi, car Gaozong
Princeza Xiangcheng
PLi Lize, princeza Changle
Princeza Bailing
Princeza Linchuan
Li Jing, princeza Qinghe
Li Shu, princeza Lanling
Princeza Chengyang
Princeza Gaoyang
Li Mingda, princeza Jinyang
Princeza Changshang
Princeza Xincheng
Puno ime
Li Shimin 李世民
Era datumi
Zhenguan (貞觀)
Posthumno ime
Kratko: Wen Huangdi (文皇帝)
Puno: Wen Wu Dasheng Daguang Xiao Huangdi[1]
文武大聖大廣孝皇帝[2]
Hramsko ime
Taizong (太宗)
Kuća Kuća Li
Otac Car Gaozu od Tanga
Majka Vojvotkinja Dou
Rođen/a 23. januar 599
Wuchuan, Kina pod dinastijom Sui
Umro/la 10. jul 649. (dob: 50)
Palača Cuiwei, Kina pod dinastijom Tang

Car Taizong od Tanga (kineski: 唐太宗pinyin: Táng Tàizōng, Wade-Giles: T'ai-Tsung) (23. januar 599 – 10. jul 649), osobno ime Lǐ Shìmín (kineski: 李世民), bio je drugi po redu car Kine iz dinastije Tang of China, koji je vladao od 626. do 649. S obzirom da je podstakao svog oca Li Yuana (kasniji car Gaozu) da u Taiyuanu 617. podigne ustanak protiv dinastije Sui te da je kasnije porazio većinu njegovih najvažnijih suparnika, ceremonjalno se zajedno sa ocem smatrao su-osnivačem dinastije.[3]

Tradicionalno se smatra jednim od najvećih, ako ne i najvećim carem u cijeloj historiji Kine. U kasnijim periodima se vladavina cara Taizonga smatrala kao primjerom prema kome se trebao mjeriti uspjeh svih ostalih careva a njegova "Vladavina Zhenguan" (pojednostavljeni kineski: 贞观之治tradicionalni kineski: 貞觀之治pinyin: Zhēnguān Zhī Zhì) se nazivala zlatnim dobom kineske historije te bila obavezan predmet učenja za sve buduće krunske prinčeve. Pod njegovom vlašću je Kina doživjela uspon u vojnom i ekonomskom pogledu, a vijek i pol nakon njegove smrti uživala u dotle nezapamćenom periodu mira i prosperiteta. Za vrijeme Taizonga, Kina je bila najveća i najsnažnija država svijeta. Teritorija joj je uključivala najveći dio današnje Kine, te Vijetnam, Mongoliju i veliki dio Centralne Azije sve do istočnih dijelova današnjeg Kazahstana. Ona je stvorila temelje za vladavinu Xuanzonga koja se smatra vrhuncem dinastije Tang.

Godine 630. je car Taizong poslao svog generala Li Jing na Istočne Tujue (proto Turke) te ih porazio i zaroobio njihovog Jiali Khana, čime je uništena moć Istočnih Tujuea. Zahvaljujući tome je Tang postao hegemon Istočne i Centralne Azije, a car Taizong preuzeo titulu Tian Kehan ("Nebeski kan").[4]

Za razliku od većine kineskih plemića svog doba, car Taizong je bio iskreni racionalist te isticao otvorenim prezirom prema praznovjerju i znacima s neba. Mnoge od javnih obreda je modificirao kako bi olakšao položaj seljaka i poljoprivrednih radnika.[5] Suvremeni kineski historičar Bo Yang smatra kako je car Taizong postao velik prije svega tako što je trpio kritike koje bi drugi carevi teško prihvatili, te da nije zloupotrebljavao svoju apsolutnu vlast (navodeći cara Yanga kao negativni primjer); te kroz vješto korištenje usluga sposobnih kancelara kao što su Fang Xuanling, Du Ruhui i Wei Zheng. Vrijedan pomoćnik cara je bila i njegova supruga carica Zhangsun.[6]

Preci[uredi - уреди]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
14. Li Tianxi
 
 
 
 
 
 
 
8. Li Hu, Vojvoda Xiang od Longxija
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
15. Lady Jia
 
 
 
 
 
 
 
4. Li Bing, Vojvoda Ren od Tanga
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
9. Vojvtokinja Liang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
2. Car Gaozu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. Dugu Ku
 
 
 
 
 
 
 
10. Dugu Xin
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
5. Vojvotkinja Dugu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
11. Gospa Cui
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1. Li Shimin, car Taizong
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
17. Dou Lue
 
 
 
 
 
 
 
12. Dou Yue
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
6. Dou Yi, vojvoda od Shenwua
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
3. Carica Taimushunsheng
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
18. Yuwen Gong
 
 
 
 
 
 
 
13. Yuwen Tai
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
19. Gospa Wang
 
 
 
 
 
 
 
7. Princeza Xiangyang od Sjevernog Zhoua
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


Izvori[uredi - уреди]

  1. Posljednja verzija godine 754.
  2. [O ovom zvuku Listen]
  3. Nova knjiga Tanga, vol. 13 [1] Status je bio utvrđen u doba Južnog Tanga, koji se smatrao nasljednikom Tanga, a osnivač te države car Liezu (Li Bian) je careve Gaozua i Taizonga, kao i očuha Xu Wena, proglasio suosnivačima svoje države. V. Zizhi Tongjian, vol. 282.
  4. Zizhi Tongjian, vol. 249.
  5. CHofC, vol.3, p.189.
  6. Bo Yang, Outlines of the History of the Chinese, vol. 2, pp. 495-499.

Vanjske veze[uredi - уреди]

Car Taizong od Tanga
Rođen/a: 23. januar 599 Umro/la: 10. jul 649
Kraljevske titule
Prethodi:
Car Gaozu od Tanga
car dinastije Tang
626–649
Slijedi:
Car Gaozong od Tanga
car Kine (većina regija)
626–649
Prethodi:
Liang Shidu (car Lianga)
car Kine (Sjeverni Shaanxi/Zapadna Unutrašnja Mongolija)
628–649