Andrea Schiavone
| Andrea Schiavone | |
|---|---|
 Bista Andrea Schiavonea (Andrije Medulića) na zagrebačkom Zrinjevcu, rad Ivana Rendića |
|
| Rođenje | oko 1510 / 1515 Zadar [1] Mletačka republika |
| Smrt | 1563 Venecija, Mletačka republika |
| Polje | slikarstvo, grafika |
| Pokret | manirizam |
| Djela | Poklonstvo mudraca sa istoka (1547) Filozofi 4 i 5 Kain i Abel (oko 1542) |
| Uticaj od | Parmigianino, Bonifazio de Pitatia |
| Uticaj na | Tizian, Tintoretto, Jacopo Bassano i Rembrandt |
Andrea Schiavone [2] zapravo Andrea Meldolla zvan samo Schiavone (lo Schiavone), u Hrvatskoj poznat kao Andrija Medulić (Zadar [1] oko 1510/1515.-Venecija, 1563.) bio je poznati venecijanski maniristički slikar i grafičar.
Sadržaj/Садржај |
Biografija [uredi - уреди]
Andrea je bio dijete venecijanskog komandanta garnizona u Zadru, inače Talijana iz mjesta Meldola pored grada Forlija u regiji Emilia-Romagna. Schiavone je bio uobičajeni pridjev koji su Venecijanci dodavali za geografsku oznaku svih onih koji bi došli s istočne obale Jadrana (to se najčešće to odnosilo na Slavene) u Andrejinom slučaju to je bila oznaka za njegovo mjesto rođenja.
O njegovu životu i školovanju i danas se malo zna, danas se drži da je Andrea Schiavone bio samouki slikar, koji se školovao kopirajući grafičke listove Parmigianina, Tintoretta i Francesca Salviatija u Zadru i Veneciji. Talijanski slikar i kroničar Giovanni Paolo Lomazzo je u svojoj knjizi iz 1584 - Trattato dell'arte della pittura, scoltura et architettura, napisao da je Schiavone, bio Parmigianinov učenik, ali se danas sumnja u to, isto tako postojale su neke tvrdnje da je bio učenik Bonifazia de Pitatia, ali i na to se danas gleda sa rezervama. U svakom slučaju Schiavone je već oko 1540., bio je vrlo ugledno ime u Veneciji, tako da ga je Giorgio Vasari angažirao da naslika veliku sliku sa prizorom bitke (Vasari je to naveo u svom djelu Vite de' più eccellenti architetti, pittori, et scultori Italiani 1550 - 1568).
Schiavone je uticao na svoje suvremenike Tiziana i Tintoretta pogotovo kod kadriranja velikih kompozicija, on se služio gotovo ekspresionističkim rješenjima - velikim skraćenjima i dramatičnim pokretima i tako izvršio uticaj na kasnije slikare; Jacopa Bassana i Rembrandta.
Schiavone je svojim dramatično ekspresionističkim stilom "šokirao svoje suvremenike, tako da ga naručioci baš nisu voljeli - ali su ga kolege slikari poštovali i usvajali njegova kompoziciona rješenja". Oko 1550, on je došao do svog stila koji je bio na neki način sinteza Rafaela i Tiziana u kompozicionim rješenjima, sa vlastitim kolorističkim rješenjima koja su davala njegovim djelima posebnu atmosferu. Okušao se u svim slikarskim tehnikama, od crteža, bakropisa, fresaka do ulja na platnu. Napravio je puno bakropisa, tu je bio inovator nove grafičke tehnike - suhe igle. Naglašenom dinamikom likova i neobičnim svjetlosnim efektima, nametnuo se kao važniji slikar talijanskog cinquecenta.
Schiavoneova djela se danas čuvaju u najpoznatijim evropskim muzejima i galerijama: u bečkom Kunsthistoriches Musemu, firentinskim Uffizi i Galeriji Pitti, te po venecijanskim crkvama i ustanovama. Zagrebačka Grafička zbirka Nacionalne i sveučilišne biblioteke (NSB) posjeduje dosta njegovih grafičkih listova. Jedne od njegovih najpoznatijih slika su Filozofi 4 i 5 u Biblioteci Marciana u Veneciji.
Zbrka oko njegova imena i porijekla [uredi - уреди]
Nedostatak orginalnih podataka o njemu (točna godina i mjesto rođenja), kao i to da on većinu svojih slika nije potpisao, potpisivao je tek neke grafike ili stavio svoj monogram - stvorila je pravu zbrku oko njega u 19. vijeku. Kako je bio poznat kao Andrea Schiavone, a manje kao Meldolla, hrvatski samouki historičar i književnik Ivan Kukuljević Sakcinski je brzopleto preveo njegovo prezime Meldolla u Medulić i uvrstio ga u hrvatske slikare u svom djelu »Slovnik umjetnikah jugoslavenskih«[3] iz sredine 19. vijeka. Otada je Andrea Medulić - Schiavone bio zvijezda hrvatskih slikara na početku 20. vijeka - po njemu su nazvali i slikarstvo »Društvo Medulić« koje je izvršilo velik uticaj na jugoslavensko slikarstvo između dva rata.[4]
Tek se u novije vrijeme istraživanjem zadarske arhivske građe od 1459 do 1505, utvrdilo da je Anrea Schiavone bio iz obitelji "de Meldula" [5]("da Medola", "de Medolla", "de Meldola" ili "Meldola") dakle iz gradića Meldola u Romagni, odakle su preselili u Zadar zbog službe u mletačkoj vojsci. Nakon tog otkrića Andrija Medulić - Schiavone, više nije takva zvijezda u hrvatskoj historiji umjetnosti.
Izvori [uredi - уреди]
- ↑ 1.0 1.1 Andrija Medulić, Nacionalna i sveučilišna knjižnica u Zagrebu 2005. (pristupljeno 29. 03. 2011.) - Andrea pittor fiol del condam miser Simon Meldola i ser Andreas Meldola de Hiadra Pictor
- ↑ Étymologie du nom Schiavon, Article (en slovene) envoyé par Jože Katern, Slovenia (A Slovenka (Schiavona)
- ↑ Ivana Mance: Kukuljevićev Slovnik umjetnikah jugoslavenskih:povijest umjetnosti kao bibliografski univerzum
(PDF) - ↑ Sandi Bulimbašić: Prilog poznavanju povijesti Društva hrvatskih umjetnika »Medulić« 1908.-1919.(PDF)
- ↑ Andrija Medulić, Nacionalna i sveučilišna knjižnica u Zagrebu 2005. (pristupljeno 29. 03. 2011.)
Vanjske veze [uredi - уреди]
- 15 bakropisa Andrije Medulića - Krist i apostoli iz zbirke Nacionalne i sveučilišne knjižnice u Zagrebu
- Andrea Schiavone (1500 - 1563) Artwork Images, Exhibitions, Reviews na stranicama World Wide Art Resources
- Andrea Schiavone na stranicama Web Gallery of Art
