Zbigniew Brzezinski

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Zbignjev Bžežinski (1977)

Zbignjev Kazimirz Bžežinski (polj. Zbigniew Kazimierz Brzeziński}}, 28. mart 1928 - 26. maj 2017) bio je poljsko-američki politički naučnik, geostrateg i državnik koji je služio kao Savetnik za nacionalnu bezbednost Sjedinjenih Država od 1977. do 1981. godine u administraciji Džimija Kartera.

Glavni spoljnopolitički događaji tokom njegovog mandata su: normalizacija odnosa sa Narodnom Republikom Kinom, potpisivanje Sporazuma o ograničavanju strateškog naoružanja, Sporazum iz Kemp Dejvida, tranzicija Irana od saveznika SAD u antizapadnu Islamsku Republiku, ohrabrivanje disidenata iz Istočne Evrope i uvećanje pitanja ljudskih prava sa ciljem smanjivanja uticaja SSSR-, finansiranje i naoružavanje Mudžahedina u Afganistanu kao odgovor na invaziju SSSR-a na Av ganistan [1], i potpisivanje Sporazuma Torijos-Karter kojim se vraća kontrola nad Panamskim kanalom posle 1999.

Brzezrinski se smatrao, a i sebe često navodio, kao ličnost najzaslužniju za pobedu SAD i Zapada u Hladnom ratu, odnosno kao glavni zagovornik strategije kojom bi se Sovjeti i njihov blok uništili ne vojnim ili ekonomskim nadmetanjem, nego potpirivanjem nacionalizama. Posle Hladnog rata je smatrao da čak i nominalno kapitalistička i demokratska postkomunistička Rusija predstavlja opasnost po američke i zapadne interese, te se zalagao za njeno sputavanje i slabljenje kroz stvaranje proameričkih saveza na tlu Evroazije i podršku secesionističkim pokretima kao što je čečenski. Njegov uticaj je, međutim, znatno oslabio posle napada 11. septembra, kada se porast islamskog terorizma smatrao jednom od posledica njegove politike u Avganistanu, ali je ojačao u Obamino doba i imao uticaj na tzv. Drugi hladni rat.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Publicado por Eduardo Real (2008). "Zbigniew Brzezinski, Defeated by his Success". Dangeroustravel.blogspot.com. http://dangeroustravel.blogspot.com/2008/01/defeated-by-his-success.html. pristupljeno 31. 12. 2010.. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]

Političke funkcije
Prethodi:
Brent Scowcroft
savjetnik za nacionalnu bezbjednost SAD
1977–1981
Slijedi:
Richard Allen