Istočnorimska vojska

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Vizantijska vojska)

Bizantska vojska je naziv za kopnene oružane formacije Istočnog Rimskog ili Bizantskog Carstva koje su okvirno djelovale od 4. vijeka (kada je Carstvo, pod tradicionalnim tumačenjima nastalo) do pada Carigrada 1453. godine. U užem smislu se pod time podrazumijevaju oružane snage Carstva od sredine 7. vijeka kada se ono transformiralo zbog gubitka većine teritorija u muslimanskim osvajanjima te uvelo vojno ustrojstvo temeljeno na tzv. temama, a bizantska vojska u mnogo čemu sličnost s rimskom vojskom od koje je bila nastala.

Bizantska vojska ustanovljena u 7. vijeku se postepeno transformirala u jednu od najjačih i najefikasnijih vojnih aparata u Euraziji za vrijeme srednjeg vijeka, a, posebno pod vladavinom vojničkih careva u 9. i 10. vijeku dobila mogućnost da se ravnopravno nosi sa svim neprijateljima Bizanta na istoku i zapadu. Ekonomska kriza, kao i postepena feudalizacija Carstva, značajno je oslabila bizantsku vojsku i dovela do katastrofe u Četvrtom križarskom ratu, odnosno pada Carigrada. Nikejsko Carstvo je, pak, uspjelo djelomično obnoviti staru bizantsku vojnu organizaciju i sa njom povratiti Carigrad, ali su u 14. vijeku građanski ratovi i uspon Osmanskog Carstva doveli do svođenja Bizanta na male enklave koje su umjesto bizantske branile najamničke vojske.

Procjene broja ljudstva[uredi - уреди | uredi izvor]

Točna veličina i sastav bizantske vojske, odnosno njenih jedinica je predmet duge i široke rasprave, s obzirom na oskudne i često proturječne primarne izvore. Sljedeća tablica daje približne procjene, koje isključuju veslače, odnosno pripadnike bizantske mornarice.

Godina Vojska
300 311.000[1]
457 303.000[1]
518 271.000[2]
540 341.000[2]
565 150.000[3] (ne računajući tvrđavske garnizone)
641 109.000[4]
668 109.000[5]
773 80.000[6]
809 90.000[7]
840 120.000[8]
959 144.000[9]
963 150.000[8]
1025 250.000[10]
1053 200.000[11]
1077 25.000[12]
1081 20.000[13]
1118 20.000[14] (ne računajući tvrđavske garnizone)
1143 50.000[15]
1180 40.000[16] (field troops only)
1203 30.000[17] (ne računajući tvrđavske garnizone)
1204 60.000[18]
1282 20.000[19]
1320 4.000[20]
1321 3.000[21] (field troops only)
1453 1,500[22] (field troops only)

Napomene[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 W. Treadgold, A History of the Byzantine State and Society, 145
  2. 2,0 2,1 W. Treadgold, A History of the Byzantine State and Society, 277
  3. J. Norwich, Byzantium: The Early Centuries, 259
  4. W. Treadgold, A History of the Byzantine State and Society, 374
  5. W. Treadgold, A History of the Byzantine State and Society, 412
  6. W. Treadgold, A History of the Byzantine State and Society, 373
  7. W. Treadgold, A History of the Byzantine State and Society, 547
  8. 8,0 8,1 W. Treadgold, A History of the Byzantine State and Society, 537
  9. W. Treadgold, A History of the Byzantine State and Society, 576
  10. Treadgold (1995), p. 85
  11. W. Treadgold, A History of the Byzantine State and Society, 595
  12. J. Birkenmeier, The Development of the Komnenian Army: 1081-1180, 62
  13. W. Treadgold, A History of the Byzantine State and Society, 612
  14. A. Konstam, Historical Atlas of the Crusades, 141
  15. W. Treadgold, A Concise History of Byzantium, 236
  16. J. Birkenmeier, The Development of the Komnenian Army: 1081-1180, 180
  17. Phillips. The Fourth Crusade, p. 159.
  18. S. Blondal, The Varangians of Byzantium, 163
  19. G. Ostrogorsky, History of the Byzantine State, 483
  20. W. Treadgold, A Concise History of Byzantium, 224
  21. W. Treadgold, A History of the Byzantine State and Society, 819
  22. I. Heath, Byzantine Armies: AD 1118-1461, 37

Eksterni linkovi[uredi - уреди | uredi izvor]