Pseudoklasicizam

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Pseudoklasicizam (grč. pseudo- "lažan" + klasicizam) je formalističko i stoga površno podražavanje grčkih i rimskih uzora u umetnosti i književnosti.[1][2]

Psuedoklasicizam je u književnosti naročito došao do izražaja u 18. veku i početkom 19. veka, kad se raširio nakon procvata klasicizma, koji je svoje vrhunce doživeo u 17. veku, a pre nastanka romantizma.[3] Naime, mnogi klasicisti 18. veka više se uopšte ne ugledaju na grčke i rimske pisce, nego "slepo, epigonski i čisto formalistički"[3] slede pravila poetike klasicizma, na čije su definisanje presudno uticali francuski klasicisti prethodnog stoleća. Na primer, odlike pseudoklasicizma u nemačkoj književnosti nalazimo kod Johanna Cristopha Gottscheda i Johanna Jakoba Bodmera,[4] u ruskoj književnosti kod Antioha Kantemira, Vasilija Kiriloviča Tredjakovskog i Aleksandra Petroviča Sumarokova,[5] a u engleskoj kod Henrija Fieldinga i Jonathana Swifta.[6][7]

Od južnoslovenskih književnosti, u koje je čist klasicizam prodro kasno i samo površno, možda najbolji primer pseudoklasicizma nalazi se u srpskoj književnosti, kod Lukijana Mušickog, koji piše pesme u alkejskoj strofi imitirajući Horacija, no te pesme, prema mišljenju Jovana Skerlića, ostavljaju utisak nečeg mrtvog i izveštačenog.[8]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Odrednica na thefreedictionary.com. ((en))
  2. Hrvatski jezični portal, s.v. "klasicizam".
  3. 3,0 3,1 Dragiša Živković (ur.), Rečnik književnih termina 2. izd., Nolit, Beograd, 1992, s.v. "Pseudoklasicizam".
  4. Ljerka Sekulić, "Povijest književnosti njemačkoga jezičnog izraza. Prvo razdoblje prosvjetiteljstva i građanska kultura osjećajnosti", Povijest svjetske književnosti, knjiga 5, Mladost, Zagreb, 1974, str. 62–63.
  5. Aleksandar Flaker, "Novija ruska književnost", Povijest svjetske književnosti, knjiga 7, Mladost, Zagreb, 1975, str. 271–274.
  6. Miroslav Beker, "Engleska književnost. Slavna revolucija i prva polovina 18. stoljeća", Povijest svjetske književnosti, knjiga 6, Mladost, Zagreb, 1974, str. 109–112.
  7. Robert Huntington Fletcher, A History of English Literature, "Chapter IX. Period VII. The Eighteenth Century, Pseudo-Classicism And The Beginnings Of Modern Romanticism", 1918. ((en))
  8. Odlomak o Mušickom iz Skerlićeve Istorije nove srpske književnosti.
Ostali projekti
Wiktionary-logo-en.pngPotražite izraz pseudoklasicizam u W(j)ečniku, slobodnom rječniku.