Nekropola Kalufi

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Stećak u nekropoli Kalufi

Nekropola Kalufi naselje Kalufi, opština Nevesinje, nalazi se na listi 30 srednjovjekovnih nekropola stećaka koje su 2016. godine proglašene Svjetskom baštinom UNESCO-a. Na listi su 22 nekropole u Bosni i Hercegovini, po 3 u Srbiji i Crnoj Gori, a 2 u Hrvatskoj. [1] Nekropola je i nacionalni spomenik BiH. [2]

Lokacija[uredi - уреди | uredi izvor]

Selo Krekovi se nalazi na obroncima na južnom podnožju planine Crvanj. Do Krekova se dolazi lokalnim putem iz Kifinog Sela.

Opis[uredi - уреди | uredi izvor]

Nekropola Kalufi najveća je nekropola stećaka u Bosni i Hercegovini.  Broji 462 stećka, od čega 295 ploča, 150 sanduka, 3 sljemenjaka i 14 antičkih spolija u sekundarnoj upotrebi. Prostire se na površini od oko 18000 m 2. Stećci su klesani od krečnjaka boljeg kvaliteta, većinom pravilno oblikovani, ali ima primjeraka slabije obrade i čak amorfnih. Ukrašeno je 14 ploča, 28 sanduka, 2 sljemenjaka, ukupno  44 spomenika.

Ukrasi na nekropoli Kalufi su ograničeni na nekoliko motiva kao što su: statusni motivi -  mač, štit kao heraldički znak, mač i štap; od simboličnih motiva - rozeta, polumjesec, plastične polujabuke  i krst: obični, sa dvostrukim poprečnim krakom ili sidrom na završecima krakova, i antropomorfni. Od dekrorativnih motiva ponavljaju se tordirani vijenci i krugovi. Zastupljene bordure na nekoliko spomenika su u vidu tordirane trake ili povijene lozice sa trolistovima. Raspored motiva je vrlo pojednostavljen. Najčešće se javljaju na vodoravnoj strani ploča ili sanduka, sami, a ponekad u kombinaciji najviše da dva do tri motiva.

Arhitektonski motiv se javlja na jednom sanduku čije su sve uspravne plohe ukrašene “saracenskim” arkadama.[3]

Ljudske figure pojavljuju se na 2 spomenika: br.13 i 41- muška figura sa štitom i mačem. Najukrašeniji je sanduk br. 43 sa nekoliko urezanih scena: turnir, dvoboj, kolo i  lov.[4]

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Šefik Bešlagić, Sarajevo: Veselin Masleša, 1971. STEĆCI, KATALOŠKO-TOPOGRAFSKI PREGLED

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Državna komisija
  2. "Nekropola Kalufi". kons.gov.ba. http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=2408. Pristupljeno 13. 10. 2016. 
  3. "Nada Miletić: STEĆCI – Umjetnost na tlu Jugoslavije". Izdavački zavod Jugoslavija, Beograd – Spektar Zagreb – Prva književna komuna Mostar, 1982. https://de.scribd.com/document/122040181/Miletić-Nada-Stećci. Pristupljeno 9. 2. 2017. 
  4. "Šefik Bešlagić: STEĆCI – KULTURA I UMJETNOST". Sarajevo: Veselin Masleša, 1971. https://archive.org/details/SefikBeslagicStecciKulturaIUmjetnost. Pristupljeno 9. 2. 2017.