Lorenz Model 1854

Izvor: Wikipedia
Lorenz
Lorenz Musket.jpg
Tip sporometna puška-žljebuša sprednjača
Mjesto nastanka  Austrijsko Carstvo
Historija upotrebe
Ratovi američki građanski rat, drugi italijanski rat za nezavisnost, prusko-austrijski rat
Historija proizvodnje
Dizajner Joseph Lorenz
Dizajniran/a/o 1854
Proizvođač austrijska vlada i privatni ko-operanti
Specifikacije
Cijev (dužina) 37.5" (952.5 mm)

Kalibar .54
Punjenja kapislara
Sistem punjenja kroz cijev

Lorenz Model 1854 je bila standardna puška austrijske vojske uvedena 1854. godine. Predstavljala je prvu pušku-žljebušu koja je koristila posebna, moderna zrna prilagođena toj vrsti oružja, te imala daleko veći domet i preciznost od dotadašnjih musketa.

Austrijanci su i ranije koristili žljebuše u svojoj vojsci, ali jedino u specijaliziranim lovačkim jedinicama, čarkašima, lakoj pješadiji i za snajpiranje. Lorenz je bio prvi model koji su koristile sve pješadijske jedinice.

Lorenz se proizvodila u dvije glavne verzije - kalibra 14,73 mm i 13,71 mm. Kao i dotadašnje muskete se punila sprijeda kroz cijev.

Lorenz je svoje vatreno krštenje imala u francusko-austrijskom ratu 1859. godine. Iako je Austrija taj sukob izgubila, Francuzi su u njemu pretrpili ogromne gubitike, i to najviše zahvaljujući Lorenzu i njenom dometu i preciznosti. Ta su iskustva nešto kasnije Francusku natjerala da kao svoje standardno oružje uvede novu pušku - znametiti Chassepot Mle 1866.

Austrija je to oružje, osim za svoju vojsku, proizvodila za izvoz, te su na stotine tisuća primjeraka završile u rukama sudionika američkog građanskog rata. Lorenz je tamo stekao priličnu popularnost, pogotovo u početnim fazama rata kada je zbog dometa, preciznosti i pouzdanosti predstavljao značajno poboljšanje u odnosu na primitivne i zastarjele muskete s kojim su bile naoružane tadašnje milicije američkih država.

Reputaciju Lorenza je, međutim, potpuno uništio prusko-austrijski rat 1866. čiji se ishod često objašnjava upravo njenom zastarjelošću. Austrijska vojska se tada sukobila s pruskom vojskom čije je standardno oružj bila ostraguša Dreyse Model 1849. Lorenz je imao bolji domet i preciznost od Dreysea, ali se Dreyse mogao ne samo puniti straga, nego koristiti u klečećem ili ležećem položaju, te imao 3-4 puta veću brzinu paljbe. Zbog toga su u svim okršajima Austrijanci imali 3-4 veće gubitke od Prusa, što je dovelo do sveopće demoralizacije i katastrofe austrijskih snaga.