Latini

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Latini (lat. Latini) jedan od italskih naroda, nastanjivali su prvobitno relativno ograničenu teritoriju južno od Tibra, po njima nazvanu Lacij (Latium), koja je u istorijsko vreme bila dodatno smanjena invazijom Volska u oblast između Albanskih brda (Albanus mons) i Aurunskih planina (tzv. Latium Novum ili Latium adiectum). Glavni su latinski centri bili Alba Longa, Tuskul (Tusculum), Lavinij (Lavinium), Ardeja (Ardea), Tibur (danas Tivoli) i Prenesta (Praeneste, danas Palestrina), dok su volščanski centri bili Velitra (danas Velletri), Signija (danas Segni), Kora (danas Cori), Satrik (Satricum), Ancij (Antium) i Anksur (volš. Anxur, latinski naziv Tarracina, danas Terracina).

Istorijski značaj plemena Latina u osnovi je vezan za grad Rim, isturenu tačku odbrane prema etrurskoj oblasti. Isprepletenost legendi o osnivanju Rima čini etnografske tradicije o Laciju veoma šarolikim i složenim. Lingvistički pokazatelji, koji počinju s natpisima iz 7. i 6. veka st. e., ukazuju na individualnost latinskog sveta, različitog od susedne etrurske civilizacije i od istočnoitalskih naroda.

Latini su bili udruženi u savez, čije je sedište bilo Jupiterovo svetilište na Albanskim brdima. Njihovo je religijsko nasleđe opstalo u verovanjima i kultovima rimskog sveta. Najstariju latinsku kulturu (9–8. vek st. e.) karakterišu kremacija kao način sahranjivanja, što joj je bilo zajedničko sa kulturama Etrurije i severne Italije, te bronzana kultura koja pokazuje bliskost sa proto-vilanovskom kulturom i sa kulturama tirenske južne Italije. Etrurska politička kontrola nad Lacijem (verovatno 7.–6. vek) podudarila se s očiglednim etrurskim kulturnim i umetničkim uticajem. Istovremeno su s juga prodirali elementi grčke kulture, počevši od alfabeta.

Severno od Lacija živela su plemena etnički srodna Latinima, sa glavnim centrima u Kapeni (Capena) i Faleriju (Falerii, odakle potiče ime Fališćani = danas Civita Castellana). Njihova se politička i kulturna istorija stapa s etrurskom. Fališćanski dijalekt, poznat s natpisa, bio je prvobitno latinski, ali je kontaminiran i modifikovan istočnoitalskim i etrurskim elementima.

Eksterni linkovi[uredi - уреди | uredi izvor]