Grapska Gornja

Izvor: Wikipedia
Grapska Gornja
Osnovni podaci
Država  Bosna i Hercegovina
Entitet Republika Srpska
Opština/Općina Doboj
Stanovništvo
Stanovništvo ((1991)) 2.297
Geografija
Koordinate 44°46′N 18°05′E / 44.77°N 18.08°E / 44.77; 18.08
Nadmorska visina 150-200 m
Grapska Gornja is located in BiH
Grapska Gornja
Grapska Gornja
Grapska Gornja (BiH)
Ostali podaci
Poštanski kod 74223
Pozivni broj 053


Koordinate: 44° 46′ 12" SGŠ, 18° 04′ 48" IGD

Grapska Gornja je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Doboj koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 2.297 stanovnika.[1].

Geografija[uredi - уреди]

Lokacija: 44 stepena i 47 minuta sjeverne geografske sirine i 18 stepeni i 6 minuta istocne geografske duzine. Nadmorska visina: 141 do 201. Na juznim-jugozapadnim obroncima Trebave, desnom obalom Rijeke Bosna, sjeverno od grada Doboja, na starom putu Doboj-Modrica, Grapska se prostire od Begovog Brda (pod Kulom) do iza Bara (Pranjkovci-Pranjkovacki potok) . Naselje se prostire sa obije strane Rijeke Grapska u duzini oko 3 km iz pravca jug -jugoistok prema sjeveru-sjeverozapadu. Izvorni dijelovi naselja Grapske: Krdzalici, Hurtici, Hadzici, Durmici, Krajcani, Stara Cesta, Hasanovci, Omerovici (Durmici), Salkanovci, Bare,Polja, Karanfil Mahala (Nova cesta).

Na klimatske uslove koji vladaju na ovim prostorima najviše utiče sjeverni peripanonski dio, koji pripada umjereno–kontinentalnom panonskom pojasu, a to znači da su ljeta topla a zime umjereno hladne, dok prosječna godišnja temperatura iznosi 10 °C. Padavine su uglavnom raspoređene, a najintezivnije su u periodu maj – juni, kada su i najpoterbnije poljoprivrednim kulturama. Prosječno ostvarena količina padavina kreće se od 1000 – 1100 mm/m².

Istorija[uredi - уреди]

Grapska Gornja se prvi puta spominje u zapisanim historijskim dokumentima iz 1429 godine u kojim se opisuje varos Sokol u kome je napisano "Osim navedenih,znacajna i stara srednjovjekovna naselja u okolini Gracanice su: Orahovica, Stipan Polje, Brijesnica, Sinina, Klokotnica, Donja Lohinja, Grabska, Dolnja i Gornja Zelinja. Srednjovjekovne starosti su i nesto manja naselja: Lukavica, Gornja Lohinja, Medvidja, Stanska Rika, Paleznica, Svjetlica i Cvitulja...".[2]

Ime Grapska proizilazi iz rijeci grab( vrsta drveta) sto obrazlozava orginalno (izvorno) i prvo ime naselja Grabska. Ime naselja vremenom se zamijenjuje sa Grapska i kasnije dijeli na Gornja Grapska i Donja Grapska. Na vise podrucja Bosne i Hercegovine zivjelo je domicilno stanovnistvo koji su se nazivali imenom Bogumili, koji su imali svoju Bosansku Vjeru koja je bila razlicita od Pravoslavne ili Katolicke vjere. Stanovnistvo u zupi (nahiji) Sokol kao i ostalim naseljima spomenutim gore su pripadali Bogumilima. Jedan od dokaza je jezik (govorni dijalekt) sa kojim i danas komunicira stanovnistvo sa tog podrucja. Naglasak kao i neke od rijeci Bosanskog Jezika mogu samo da se cuju od stanovnistva na tom podrucju. Drugi dokaz su tradicija i obicaji stanovnistava iz gore navedenih mjesta koji su ostali ne promijenjeni iako je svo stanovnistvo iz tih navedenih naselja tokom Osmalijske vladavine preslo na Islam. (Notes: Dominicilni stanovnici Paleznice su se vremenom selili ili izumrli, tako da je Paleznica danas naseljena doseljenicima sa drugih podrucja). Recimo, prema Islamskom ucenju je dozvoljeno da se rodjaci zene i udaju medjusobno, kao i poligomija sto na podrucju Grapske je ne zamislivo i historijski se nikada nije desilo.Treba da se naznaci da mnoga druga naselja kao sto su pravoslavna naselja oko Grapske, koja su nastala u kasnijim selidbama tokom vladavine Osmanlijskog Carstva, imaju drugi govorni naglasak, kao i neke druge obicaje i tradicionalne obrede.[3]

Prije Osmanlijskog osvajanja Bosne, Grapska je bila u zupi Sokol pod upravom sire oblasti Usora, tako da nakon Osmalijskog zauzimanja i dalje ostaje u sklopu zupe Sokol koja se preimenuje u Nahiju Sokol ali se stavlja pod upravu Zvornickog Sandzaka

Stanovništvo[uredi - уреди]

Nacionalnost 1991. 1971. 1981.
Muslimani 2.260 (98,38%) 2.134 (96,51%) 1.875 (95,76%)
Srbi 27 (1,17%) 37 (1,67%) 73 (3,72%)
Hrvati 0 1 (0,04%) 1 (0,05%)
Jugosloveni 6 (0,26%) 37 (1,67%) 1 (0,05%)
ostali i nepoznato 4 (0,17%) 2 (0,09%) 8 (0,40%)
Ukupno 2.297 2.211 1.958

Privreda[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

  1. Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.. Sarajevo: Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine. 
  2. Rusmir Djedovic, "Urbane Prilike i Razvoj Naselja u Nahiji Sokol u 16. i pocetkom 17 stoljeca", Gracnanicki Glasnik, broj 20, Monos d.o.o. Gracanica, 2005, strana 113.
  3. Hazim Sabanovic, "Bosanski Pasaluk", SOUR Svjetlost, Sarajevo 1982, strana 202.

Izvori[uredi - уреди]

  • Knjiga: "Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.", statistički bilten br. 234, Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine, Sarajevo.

Vanjske veze[uredi - уреди]

Grb Doboja.svg Opština Doboj
Naseljena mjesta

Božinci Donji, Boljanić, Brezici, Brusnica, Bukovac, Bušletić, Velika Bukovica, Vranduk, Glogovica, Gornja Zelinja, Gornja Paklenica, Gornja Međeđa, Grabovica, Grapska Gornja, Grapska Donja, Doboj, Donja Bukovica, Donja Paklenica, Donji Rakovac, Zarječa, Jabučić Polje, Johovac, Kamenica, Kladari, Kožuhe, Komarica, Konopljišta, Kostajnica, Kotorsko, Lipac, Lončari, Lukavica Rijeka, Ljeskove Vode, Majevac, Makljenovac, Mala Bukovica, Metuzići, Miljkovac, Miljanovci, Omanjska, Opsine, Osječani Gornji, Osječani Donji, Osojnica, Paležnica Gornja, Paležnica Donja, Pločnik, Podnovlje, Potočani, Pridjel Gornji, Pridjel Donji, Prisade, Prnjavor Veliki, Prnjavor Mali, Rječica Gornja, Rječica Donja, Ritešić, Svjetliča, Sjenina, Sjenina Rijeka, Stanovi, Stanić Rijeka, Skipovac Gornji, Skipovac Donji, Suho Polje, Striježevica, Tekućica, Tisovac, Trbuk, Trnjani, Foča, Čajre, Čivčije Bukovičke, Čivčije Osječanske, Ševarlije