Makljenovac

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Makljenovac
Osnovni podaci
Država  Bosna i Hercegovina
Entitet Republika Srpska
Opština/Općina Doboj
Stanovništvo
Stanovništvo ((1991)) 2.164
Geografija
Koordinate 44°42′33″N 18°02′53″E / 44.7092°N 18.0481°E / 44.7092; 18.0481
Makljenovac is located in BiH
Makljenovac
Makljenovac
Makljenovac (BiH)
Ostali podaci
Pozivni broj 053


Koordinate: 44° 42′ 33" SGŠ, 18° 02′ 53" IGD

Makljenovac je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Doboj koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 2.164 stanovnika.[1].

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Kada su Rimljani definitivno pokorili Ilire 9. godine n.e., na navedenim prostorima javljaju se utvrđenja kao dio sistema pacifikacije (pax romana), koji se sastojao u odvođenju u ropstvo, raseljavanju, masovnom regrutovanju, te konfiskovanju zemlje i prirodnih resursa. U pogledu romanizacije, politiku Rima najvećim je dijelom provodila rimska vojska, u samom početku su to bile VII i XI legija. Nakon odlaska ovih legija, od doba Flavijevaca, obavezu obezbjeđivanja osvojene teritorije, preuzele su pomoćne jedinice - kohorte. Za njihove potrebe podignuti su vojni logor - kastrum i civilno naselje – kanabe, neposredno iznad ušća Usore u Bosnu, oko 4 kilometra južno od Doboja. Nadmorska visina lokaliteta na Gradini iznosi 144 m. Pokrivao je teritoriju ilirskog plemena Desitijati.

Arheologija[uredi - уреди | uredi izvor]

Lokalitet Gradina[uredi - уреди | uredi izvor]

Položaj kastruma na Gradini prvi je registrovao Vaclav Radimski prilikom istraživanja rimskog utvrđenja na obližnjem brežuljku „Crkvenica“ . Zidovi kastruma od lijepo tesanih kamenih kvadera, tada su bili visoki oko 1 metar i široki 1,5 metara. Civilno naselje (canabae), koje se nalazilo oko 200 m zapadno od kastruma, ustanovio je kasnije Karl Patch, Arheološki radovi izvedeni su 1959. i 1960. godine sredstvima Zavičajnog muzeja u Doboju, kojima je rukovodio mr. Branko Belić, a rezultati tih istraživanja nisu nikada objavljeni. Sav pronađeni pokretni materijal je inventiran i čuva se kao dio arheološke zbirke Muzeja u Doboju. Najveći dio nalaza čini keramika, zatim staklo, novac i dijelovi vojnog naoružanja.

U periodu od 1965. do 1969. godine, sredstvima Zemaljskog muzeja u Sarajevu, izvedena su naredna sistematska istraživanja. Dr Irma Čremošnik vodila je istraživanja kastruma i dijelova kanabea.

Arheološka istraživanja obavila je i Irma Čremošnik 1968. Godine. Tada su unutar logora (kastruma), oblika izduženog pravougaonika 160x134 m pronađeni:

  • komandna zgrada dimenzija 160x134 metra (principia), u čijem je sklopu bilo manje svetište, kao i dvije oružarnice pokraj njega.
  • utvrđena vrata, po jedna na svakoj strani bedema kastruma
  • kasnoantičke građevine
  • kupalište (banja), koje je imalo hipokaust s prefurnijem i čiji tlocrt podsjeća na plan prostorija s hipokaustom na Humcu..
  • velike količine rimske keramike, bronzani ukrasi za vojnu opremu, fibule, stilusi, brojni ključevi, vezane male pločice pancera, veća količina bronzanog i srebrenog rimskog novca, te dijelovi paradne kacige.
  • ostaci ranosrednjovjekovnog slovenskog naselja unutar kastruma

Arheološko područje - antički vojni logor i civilno naselje u Makljenovcu proglašeno je za nacionalni spomenik BiH. [2]

Lokalitet Crkvina[uredi - уреди | uredi izvor]

Arheološki lokalitet – Crkvina u Makljenovcu proglašen je takođe za nacionalni spomenik BiH. [3]

Čine ga ostaci paleolitske stanice, kasnoeneolitskog, kasnobronzanog i mlađeželjeznog naselja, kasnoantičkog refugija, srednjovjekovne crkve, nekropole i pokretni arheološki materijal sa lokaliteta.

Stanovništvo[uredi - уреди | uredi izvor]

Demografija
Godina Stanovnika
1991. 2.164

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Ivo Bojanovski, Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, 1988 - BOSNA I HERCEGOVINA U ANTIČKO DOBA
  • Irma Čermošnik, U GZM u Sarajevu, NS 39, Sarajevo: 1984. -Rimski castrum kod Doboja”,
  • Radoslav Dodig, Znanstveni skup, Sinj, 10.-13. listopada 2006 RIMSKI KOMPLEKS NA GRAČINAMA. VOJNI TABOR ILI…?
  • Đuro Basler, -Arheološki lokalitet Crkvina kod Makljenovca

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.. Sarajevo: Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine. 
  2. Nacionalni spomenik
  3. Nacionalni spomenik Crkvina
Grb Doboja.svg Opština Doboj
Naseljena mjesta

Božinci Donji, Boljanić, Brezici, Brusnica, Bukovac, Bušletić, Velika Bukovica, Vranduk, Glogovica, Gornja Zelinja, Gornja Paklenica, Gornja Međeđa, Grabovica, Grapska Gornja, Grapska Donja, Doboj, Donja Bukovica, Donja Paklenica, Donji Rakovac, Zarječa, Jabučić Polje, Johovac, Kamenica, Kladari, Kožuhe, Komarica, Konopljišta, Kostajnica, Kotorsko, Lipac, Lončari, Lukavica Rijeka, Ljeskove Vode, Majevac, Makljenovac, Mala Bukovica, Metuzići, Miljkovac, Miljanovci, Omanjska, Opsine, Osječani Gornji, Osječani Donji, Osojnica, Paležnica Gornja, Paležnica Donja, Pločnik, Podnovlje, Potočani, Pridjel Gornji, Pridjel Donji, Prisade, Prnjavor Veliki, Prnjavor Mali, Rječica Gornja, Rječica Donja, Ritešić, Svjetliča, Sjenina, Sjenina Rijeka, Stanovi, Stanić Rijeka, Skipovac Gornji, Skipovac Donji, Suho Polje, Striježevica, Tekućica, Tisovac, Trbuk, Trnjani, Foča, Čajre, Čivčije Bukovičke, Čivčije Osječanske, Ševarlije