1272.

< | 12. vijek | 13. vijek | 14. vijek | >
< | 1240-e | 1250-e | 1260-e | 1270-e | 1280-e | 1290-e | 1300-e | >
<< | < | 1268. | 1269. | 1270. | 1271. | 1272.. | 1273. | 1274. | 1275. | 1276. | > | >>

1272.. po kalendarima

Gregorijanski	1272.. (MCCLXXII)
Ab urbe condita	2025.
Islamski	670–671.
Iranski	650–651.
Hebrejski	5032–5033.
Bizantski	6780–6781.
Koptski	988–989.
Hindu kalendari
• Vikram Samvat	1327–1328.
• Shaka Samvat	1194–1195.
• Kali Yuga	4373–4374.
Kineski
• Kontinualno	3908–3909.
• 60 godina	Yang Voda Majmun (od kineske Ng.)
Holocenski kalendar	11272.
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1272 (MCCLXXII) bila je prijestupna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru (1. januar/siječnja).

Događaji

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

• 1. 2. - Kineska nova godina: počinje prva godina Kublaj Kanove mongolske dinastije Yuan u Kini (do 1368). Glavni grad je zimska prestonica Hanbalik, pod imenom Dadu, "Velika prestonica", u današnjem Pekingu.
  • Na jugu Kine još uvek vlada (južna) dinastija Sung. U toku je presudna opsada blizanačkih gradova Fancheng i Xiangyang na reci Han. Jedan kineski kontigent je uspeo doneti namirnice u Xiangyang, po cenu velikih žrtava, ali ne znajući za to, sungovski dvor prekida dalje pokušaje. Kublaj-kan je naručio opsadne sprave iz ilhanidske Persije, muslimanski eksperti će napraviti velike trebušete sa kontrategom, kojima će gradovi biti zauzeti sledeće godine.
• februar, početkom - Papa Grgur X, izabran prošlog septembra, stigao je u Viterbo iz Svete zemlje.
• ca. 21. 2. - Proglašena je Kraljevina Albanija: na dvoru sicilijanskog/južnoitalijanskog kralja Karla Anžujskog sklopljen je ugovor sa albanskim plemićima i građanima Drača o proglašenju Karla za kralja. On u narednom periodu šalje dosta provijanta u Drač i Valonu, pripremajući se za rat protiv Vizantije.

• 13. 3. - Papa Grgur je stigao u Rim sa kurijom, gdje je u narednim danima zaređen i okrunjen.
• 31. 3. - Sazvan je koncil, održan u u Lionu 1274 - zadane teme su ujedinjenje crkve, križarski pohod i crkvena reforma. U Carigrad će biti upućeno poslanstvo sa pozivom.

April/Travanj – Jun/Lipanj

Sveto Rimsko Carstvo: Otokarove zemlje

• 2. 4. - Umro je Rikard od Cornwalla, brat engleskog kralja Henryja III, formalni Rimsko-njemački kralj. Otakar II od Češke bi želeo titulu, međutim sledeće godine je izabran Rudolf I Habsburški.
  • Otokar je ove godine ovladao i Friulima, generalni kapetan je Ulrich von Dürnholz.
• proleće - Toma Akvinski odlazi iz Pariza u Napulj.

• 22. 5. - Deveti križarski rat: kralj Hugo III od Kipra i Jerusalima je potpisao 10-godišnje primirje sa mamelučkim sultanom Bajbarsom.
• 25. 5.? (Pedesetnica) - Generalni kapitol Dominikanaca u Firenci
• 29. 5. - Proglašen je Dubrovački statut. Prvi put se spominje otok Koločep.

• 5. 6. - Francuski kralj Filip III je zauzeo zamak Foix na jugu Francuske, od neposlušnog grofa Roger-Bernarda III.
• lipanj - Kralj Stjepan V je u Toplicama (Topuskom). Ove godine je blagajskom knezu Nikoli Baboniću dao Samobor, kao naknadu za ono što mu je češki kralj Otokar uzeo u Štajerskoj. Kralj je, prema Klaiću, išao u Srbiju, da miri kralja Uroša i njegovog sina, i svog zeta, Dragutina.
• 16. 6. - Asasini su u Akri pokušali ubiti engleskog princa Edwarda, vođu križarskog pohoda. Rana od otrovanog bodeža ga slabi u narednim mesecima.

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

• ljeto - Slavonski ban Joakim Pektar (Gutkeled) oteo je kraljevića Ladislava. Drži ga u Koprivnici, Kralj Stjepan V drži neuspešnu opsadu.

László/Ladislav IV, detalj sa povelje iz 1278.

• 6. 8. - Umro je István V, kralj Ugarske, nasleđuje ga 10-godišnji sin Ladislav IV (do 1290), zvani Ladislav Kumanac.
  • Ban Joakim i kraljica-majka idu sa njim u Stolni Biograd. Stjepanov tavernik (blagajnik) Egidije Monoszló je pokušao zauzeti tamošnju kraljičinu palaču, ali bježi u Požun, kojeg predaje češkom kralju.
• avgust? - Mihajlo VIII izdaje povelju Ohridskoj arhiepiskopiji, potvrđuje povelje Vasilija II, dovodi u pitanje autokefalnost Bugarske patrijaršije i Srpske arhiepiskopije
• avgust? - David, kralj nubijske Makurije, uništio je lučki grad Ajdab na Crvenom moru (Bajbars će poraziti i pogubiti Davida 1276.).

• ca. 3. 9. - Ladislav IV je okrunjen u Stolnom Biogradu, majka Elizabeta Kumanka je regent (do 1277), ali prevagu imaju baronske stranke. Uticaj ima i sicilijanska kraljevina, jer je Karlo Anžujski Ladislavljev tast.
• 24. 9. - Engleski princ Edward je napustio Akru i križarski pohod.

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

• 27. ili 30. 10. - Umro je Hugo IV., burgundski vojvoda i titularni kralj Soluna, nasleđuje ga sin Robert II. (do 1306).

• novembar - Henrik II. Gisingovac, ili član njegove pratnje, ubio je bana Bosne i Mačve Belu Rostislaviča, bliskog kraljevog rođaka. Belini posedi su podeljeni, Henrik je ban Usore i Soli 1272-73.
• 8. 11. - Vizantijski car Mihajlo VIII Paleolog je krunisao sina Andronika za suvladara. Andronik je zaručen sestrom novog ugarskog kralja, Anom.
• novembar - Pošto su mu đenovski gvelfi ponudili titulu narodnog kapetana, Karlo Anžujski naređuje zatvaranje i zaplenu imovine Đenovljana (osim gvelfa) i zauzima Ajaccio na Korzici.
• 16. 11. - Umro je kralj Henry III od Engleske, nasleđuje ga sin Edward I (do 1307), zvani Dugonogi i Čekić Škotima. Takođe ima titule Gospodara Irske, vojvode Akvitanije i Gaskonje. Vest ga je zatekla na Siciliji, na povratku iz križarskog rata (stiže u Englesku 1274. nakon obilaska drugih zemalja).

• 2. 12. - Pošto je Joakim Pektar postao magistrom tavernika, novi slavonski ban je Matija (Henrik je ban Usore i Soli, Pavao je Severina, Stjepan Bosne, Gregorije Kučeva i Braničeva).
• 25. 12. - Slavonski ban Matija je u Zagrebu, potvrđuje odredbe župana Perčina.

Kroz godinu

• Spominje se Veliko Trojstvo.
• 1271-72 - Moguće vreme putovanja vizantijskog poslanstva u Srbiju, kako bi videli u kakvim okolnostima bi živela njihova princeza, Milutinova nevesta - čini im se da Srbija nije civilizovana a ni Urošu se ne sviđa vizantijska pompa.
• Srpski arhiepiskop Danilo I je već smenjen, umesto njega je izabran iguman manastira Studenica, Joanikije I (do 1276).
• Prvi put se spominje Pavao I. Šubić Bribirski, kao bribirski knez i trogirski načelnik.
• Franjevački generalni kapitol u Pisi: Girolamo Masci, budući papa Nikola IV, provincijal je Sklavonske provincije (Dalmacije). Jedan je od četvorice franjevačkih nuncija koji prate papino poslanstvo vizantijskom caru, koje poziva na učešće na Lionskom koncilu.
• Robert od Clermonta, brat francuskog kralja, oženio se Beatricom, naslednicom Bourbonnaisa. Tako nastaje kuća Bourbon – njihov potomak u devetoj generaciji, Henri IV, dovodi Burbone na kraljevski tron 1589. (do 1792. i 1814/15 do 1830; u Španiji, s pauzama, 1700-1931. i od 1975; Napulj i Sicilija, tj. Dve Sicilije, s pauzom, 1753-1860; Luksemburg od 1964).
• Pošto je veliki knez Vladimira Jaroslav Jaroslavič umro prošle godine, nasleđuje ga brat, kostromski knez Vasilij Jaroslavič (do 1276).

Rođenja

• 14. 1. - Hōjō Sadatoki, regent Kamakura šogunata u Japanu († 1311)
• 12. 2. - Zhao Bing, poslednji car dinastije Sung († 1279)
• 13. 12. - Fridrik III., kralj Sicilije († 1337)

Smrti

• 14. 3. - Enzo od Sardinije, bivši kralj (* ca. 1218)
• 17. 3. - Go-Saga, bivši japanski car (* 1220)
• 2. 4. - Rikard od Cornwalla, engleski princ (* 1209)
• 6. 8. - István V, kralj Ugarske (* 1239)
• 27. 10. - Hugo IV., burgundski vojvoda, titularni kralj Soluna (* 1213)
• nov. - Bela od Mačve, ban Bosne i Mačve (* > 1243)
• 16. 11. - Henry III od Engleske (* 1207)
• 14. 12. - Berthold von Regensburg, franjevački propovjednik (* ca. 1210)
• 18. 12. - Filip, ostrogonski nadbiskup, bivši zagrebački biskup (* ca. 1218)
• Nikifor Vlemid, vizantijski teolog (* 1197)

Reference

Literatura

• Svezak prvi. Prvo doba: Vladanje knezova i kraljeva hrvatske krvi (641-1102) i Drugo doba: Vladanje kraljeva Arpadovića (1102-1301). Vjekoslav Klaić (archive.org)
• Istorija srpskog naroda, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)

1272. na Wikimedijinoj ostavi