Škotska nacionalna stranka

Izvor: Wikipedia
Prijeđi na navigaciju Prijeđi na pretragu
Logo SNP-a

Škotska nacionalna stranka (SNP) (gel. Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba, engl. Scottish National Party) je škotska nacionalistička i socijaldemokratska politička partija. SNP podržava i vodi kampanje za nezavisnost Škotske od Ujedinjenog Kraljevstva i za članstvo Škotske u Evropskoj uniji,[1][2][3] s platformom temeljenom na takozvanom građanskom nacionalizmu.[4][5]

SNP je najveća politička partija u Škotskoj, gde ima najviše mesta u Škotskom parlamentu kao 45 od 59 škotskih mesta u donjem domu Britanskog parlamenta što ju čini i trećom najvećom partijom u Ujedinjenom Kraljevstvu. Sadašnja čelnica Škotske nacionalne stranke, Nicola Sturgeon, obnaša dužnost prve ministarke Škotske od 20. novembra 2014. godine.

Partija je osnovana 1934. godine spajanjem Nacionalne partije Škotske i Škotske stranke, a u britanskom je parlamentu prisutna bez prekida još od 1967. godine.[6] Uspostavom Škotskog parlamenta 1999. godine SNP je postala druga najveća stranka gde je dva mandata provela u opoziciji. SNP je osvojila vlast pod vodstvom Alexa Salmonda na izborima za škotski parlament 2007. godine formirajući manjinsku vladu. Posle izbora 2011. godine partija je uspela da formira prvu većinsku vladu.[7] Nakon što je Škotska glasala protiv neozavisnosti na referendumu 2014. godine Salmond je podneo ostavku, a nasledila ga je Nicola Sturgeon. SNP je na izborima 2016. vraćena na položaj manjinske vlade, da bi na izborima 2021. godine osvojila još jedno mesto i sklopila sporazum o podeli vlasti sa škotskim Zelenima.

SNP je najveća politička partija u Škotskoj po broju mesta u parlamentima UK-a i Škotske kao i po broju članova. 31. decembra 2021. partija je imala 103.884 člana.[8] Stranka nema niti jednog člana Doma lordova jer se protivi postojanju gornjg doma Parlamenta i traži njegovo ukidanje.[9]

ŠNP u Evropi[uredi | uredi kod]

Članica je Evropske stranke zelenih (EGP) u Evropskom parlamentu.

Istaknuti članovi ŠNP[uredi | uredi kod]

  • Aleks Salmond - predsednik stranke i premijer Škotske od 2007. godine
  • Keni Makaskil - ministar pravde od 2007. godine
  • Alin Smit - poslanik u Evropskom parlamentu od 2004. godine
  • Ian Hadžton - poslanik u Evropskom parlamentu od 1998. godine
  • Neil Makkormik - poslanik u Evropskom parlamentu (1999. - 2004.)
  • Alan Makartni - poslanik u Evropskom parlamentu (1994. - 1998.), osnivač škotske Federacije nacionalističkih studenata
  • Vinifred Eving - poslanica u Evropskom parlamentu (1979. - 1999.)

Reference[uredi | uredi kod]

  1. Frans Schrijver (2006). Regionalism After Regionalisation: Spain, France and the United Kingdom. Amsterdam University Press. str. 261–290. ISBN 978-90-5629-428-1. Arhivirano iz originala na datum 21 March 2021. Pristupljeno 30 May 2006. 
  2. Michael O'Neill (22 May 2014). Devolution and British Politics. Routledge. str. 92. ISBN 978-1-317-87365-5. Arhivirano iz originala na datum 4 May 2016. Pristupljeno 25 November 2015. 
  3. Gallardo, Cristina (27 November 2019). „Scottish National Party's manifesto explained”. Politico (London). Arhivirano iz originala na datum 21 March 2021. Pristupljeno 4 May 2020. »The SNP wants Scotland to become an independent country and stay in the European Union.« 
  4. Mitchell, James; Bennie, Lynn; Johns, Rob (2012), The Scottish National Party: Transition to Power, Oxford University Press, pp. 107–116 
  5. Keating, Michael (2009), „Nationalist Movements in Comparative Perspective”, The Modern SNP: From Protest to Power (Edinburgh University Press): pp. 214–217 
  6. Heisey, Monica. „Making the case for an "aye" in Scotland”. Queen's University. Arhivirano iz originala na datum 5 May 2015. Pristupljeno 4 April 2015. 
  7. Carrell, Severin (11 May 2011). „MSPs sworn in at Holyrood after SNP landslide”. The Guardian (London). Arhivirano iz originala na datum 19 February 2014. Pristupljeno 12 July 2011. 
  8. „Annual Accounts 2021”, The Electoral Commission, 30 June 2022, pristupljeno 17 August 2022 
  9. „House of Lords should be scrapped, says SNP”. BBC News. 28 July 2015. Arhivirano iz originala na datum 11 May 2017. Pristupljeno 15 April 2017. 

Spoljašne veze[uredi | uredi kod]