Sándor Petőfi

Izvor: Wikipedia
Šandor Petefi
Izvorni oblik osobnog imena je Petőfi Sándor. Članak koristi zapadne konvencije.

Šandor Petefi (mađ. Petőfi Sándor) (1. januar 1823., Kiškereš, Mađarska - 31. jul 1849, Šegešvar, Mađarska (danas Sigišoara, Rumunija) ) je mađarski pesnik i jedan od vođa nacionalnog pokreta 1848. Zavisno od interpretacija otac mu je bio Slovak srpskog porekla Stevan Petrović ili Slovak slovačkog porekla dok mu je majka bila Slovakinja Marija Hruzova. Nakon rođenja roditelji su dali Šandoru kršteno ime Aleksandar. On se smatra najtalentovanijim i najboljim mađarskim lirskim pesnikom 19. veka. Još kao gimnazijalac je počeo da piše i objavljuje poeziju.

U burnim godinama koje su potresale veći deo Evrope, veoma se isticao kao vatreni mađarski nacionalista, pobornik republike i pristalica revolucije. Godine 1848. došao je na čelo peštanske omladine i ubrzo postao ideolog mađarske revolucije za otcepljenje od Habzburške monarhije i osamostaljenje Mađarske. Međutim, ubrzo su mađarski plemići preuzeli rukovodstvo i ušli u dogovore sa austrijskim dvorom o povlasticama i ustupcima. Revolucionar Šandor se pridružio pobunjeničkoj vojsci koja je krenula u rat protiv habzburških trupa. Na nesreću po pobunjenike Rusija se aktivno uključila u događaje podržavši bečki dvor, a u nameri da se uguši revolucionarni republikanizam. Petefi je najverovatnije poginuo 1849. u bici kod Šegešvara, mada je ispravnije reći da mu se tu izgubio svaki trag.

Njegova poezija je imala veliki uticaj na južnoslovenske pesnike, posebno na Đuru Jakšića i Jovana Jovanovića Zmaja. Najpoznatija dela su mu Petefijeve pesme, Apostol i Vitez Janoš.

Danas most u Budimpešti nosi njegovo ime.

Izvod iz knjige rođenih (Petefi muzej u Kiškerešu)