Perugia
- Za ostala značenja v. Perugia (razvrstavanje).
| Perugia | |
| — Comune — | |
| Comune di Perugia | |
 |
|
 Perugia
|
|
| Koordinate: | |
|---|---|
| Zemlja | Italija |
| Regija | Umbria |
| Provincija | Perugia (PG) |
| Frazioni | V. lista |
| Vlast | |
| - Gradonačelnik | Wladimiro Boccali ([[Popis političkih stranaka u Italiji|Demokratska stranka]]) |
| Površina | |
| - Total | 449.92 km² (173.7 sq mi) |
| Nadmorska visina | 493 m (1,617 ft) |
| Stanovništvo (30 April 2009) | |
| - Total | 166,253 |
| - Gustoća | 369.5/km² (957/sq mi) |
| Postal code | 06100 |
| Area code(s) | 075 |
| Website: Službena stranica | |
Peruđa (ital. Perugia, lat: Perusia) je poznati grad u Italiji. Peruđa je upravno središte i najveći grad pokrajine Umbrija u središnjem delu države i glavni grad istoimenog Okruga Peruđa.
Peruđa je poznata kao jedna od gradova koji su najviše dali razvoju renesanse.
Sadržaj/Садржај |
Prirodne odlike [uredi - уреди]
Peruđa se nalazi u središnjoj Italiji. Od prestonice Rima grad je udaljen oko 185 km severno, a od Firence 150 km južno.
Reljef: Peruđa se razvila u brdsko-planinskom delu središnjih Apenina, na znatnoj visini od oko 500 m. Grad se nalazi na izrazito pokrenutom terenu, pa su razlike u visini pojednijih delova grada i do 250 metara. Treba istaći i veliku seizmičnost područja, pa je grad tokom istorije zadesilo više zemljotresa (1832., 1838., 1854. i 1997.).
Klima: Klima u Peruđi je izmenjeno sredozemna, tj. oštrija je, pre svega zbog položaja grada daleko od mora i zbog znatne nadmorske visine.
Vode: Kroz grad ne protiče nijedan značajniji vodotok, ali poznata reka Tibar protiče svega nekoliko kilometara zapadno od grada.
Istorija [uredi - уреди]
Praistorija: Peruđa je jedan od najstarijih gradova na tlu današnje Italije. Grad u vreme praistorije bio naseljen plemenom Umbrima, da bi kasnije postao jedan od gradova drevne Etrurije. Već tada je grad bio poznat pod nazivom Peruzija i taj naziv je sačuvan do danas.
Antika: Rimskom osvajanjem Umbrije i Peruzije krajem 3. veka pne. započeo je proces uključivanja današnje Umbrije u latinsku kulturu. Rimljani su osnivali kolonije i gradili drumove (Vija Flaminija 220. pne.). Prolazak Vija Flaminije je bio oslonac razvoja grada Peruzije u antici. Za vreme Drugoga punskoga rata tu je bila velika bitka kod Trazimenskog jezera. Umbri se nisu mešali, ali su se postepeno pretapali u "pravo" rimsko stanovništvo. Za vreme Rimskoga građanskoga rata između Marka Antoniija i Oktavijana 40. pne. Peruđa je stala na stranu Marka Antonija, pa je bila potpuno razrušena od strane Oktavijana.
Srednji vek: Početkom srednjeg veka Peruđa menja više gospodara (Ostrogoti, Vizantinci, Langobardi, Franci). U 10. veku dolazi do osamostaljivanja Peruđe, kao i drugih gradova u okruženju. Sledeća dva veka provedena su u stalnim razmiricama između ovih gradova-država. U 12. veku grad potpada pod vlast Papske države i to stanje ostaje vekovima. U 14. veku je osnovan Univerzitet u Peruđi, jedan od najpoznatijih u celoj Italiji.
Novi vek: Nakon Francuske revolucije i Napoleonovog osvajanja Italije 1797. g. Peruđa je ušla u sastav tzv. Rimske republike (1789.-1799.) i Napoleonovoga carstva (1809.-1814.). Peruđa 1860. ulazi u sastav Kraljevine Italije.
Stanovništvo [uredi - уреди]
2008. g. Peruđa je imala oko 165.000 stanovnika, 2,5 puta više u odnosu na početak 20. veka.
Grad danas ima značajan udeo imigrantskog stanovništva, doseljenika iz svih krajeva svega (blizu 10% gradskog stanovništva), najviše iz Latinske Amerike i Istočne Evrope.
Gradske znamenitosti [uredi - уреди]
Peruđa, kao i mnogi drugi drevni gradovi Italije, ima očuvano staro gradsko jezgro. Posebnost Peruđe je veoma pokrenut teren starog grada, zbog čega se ovde pružaju izvanredni vidkovci i izvanredne mogućnosti otvaranja panorama i pogleda.
Najpoznatije građevine:
- Katedrala sv. Lorenca, 12-14. vek
- Crkva sv. Petra, 16. vek
- Palata dei Priori, 14. vek
- Fontana Mađore, 13. vek
- Etrurski bunar,
- Etrurski luk.
Saobraćaj [uredi - уреди]
Posebnost Peruđe je nivootvorena (2008. g.) minijaturna vrsta metroa - Minimetro. Minimetro Peruđa je uveden u cilju smanjenja preopterećenosti vozilima starog gradskog jezgra, koji je gusto naseljen, sa malim profilima ulica i obično velikog nagiba.
Galerija slika [uredi - уреди]
-
Katedrala sv. Lorenca
-
Palata dei Priori
-
Fontana Mađore
-
Etrurski luk
Spoljne veze [uredi - уреди]
