Logotet

Izvor: Wikipedia

Logotet (grčki: λογοθέτης) je bilo vizantijsko zvanje, koje korišćeno za visoke činovnike čije su se dužnosti mahom odnosile na finansije, ali je taj termin korišćen i kao osnova za nazive drugih visokih činovnika, koji su se nalazili na čelu pojedinih resora tzv. logoteziona. Ovo zvanje je iz Vizantije prešlo u zemlje pod njenim uticajem, između ostalog i u srednjovekovnu Srbiju, a iz nje kasnije i u Bosnu. U njima je logotet obavljao ulogu šefa dvorske kancelarije, dok se u Dubrovačkoj republici pod tim pojmom podrazumevao običan pisar.

Logoteti u Vizantiji[uredi - уреди]

Poreklo ovog zvanja nije precizno utvrđeno, ali se povezuje sa rimskim -{numerarii, scrinarii}- i -{rationales}-. Iako se ne pominje u -{Notitia dignitatum}-, zvanje logoteta je postojalo u VI veku, kada se pod tim pojmom podrazumevali činovnici koji su kontrolisali finansije na raznim nivoima državne uprave. Pronađeni pečati koji su pripadali (običnim) logotetima u dobroj meri se datiraju u VI i VII vek, da bi oko VII veka došlo do velike promene u ulozi logoteta. U to doba institucija pretorijanskog prefekta gubi svoj značaj i oblasti koje je ona kontrolisala se izdvajaju u zasebne institucije, a na čelima nekih od njih su se našli logoteti:

Aleksije I Komnin (10811118) je pokušao da poboljša državnu upravu, uvođenjen zvanja logoteta sekreta (kasnije zamenjenog zvanjem velikog (mega) logoteta), koji se nalažio na čelu civilne administracije.

U crkvenim krugovima su takođe postojali logoteti, poput patrijarhovog logoteta, koji posle XII veka dobija na posebnom značaju ili mitropolitovog logoteta koji je imao i ulogu u sudstvu.

Izraz logotet poslužio je i za stvaranje naziva čitavog niza službenika u Vizantiji, poput logoteta praitoriona i drugih.

Logoteti u Srbiji i Bosni[uredi - уреди]

Od doba kralja Milutina (12821321) i njegove vizantizacije Srbije, u njoj se javlja i zvanje logoteta, a kasnije, sa proglašenjem za kraljevinu, logoteti se javljaju i u Bosni, sa istom ulogom kao i u Srbiji.

Oni su se nalazili na čelu dvorske kancelarije i bili su zadužen za pisanje i izdavanje povelja, a imali su i određene uloge vezane za crkvu.

Literatura[uredi - уреди]

Vidi još[uredi - уреди]