Kozjak (Kumanovo)

Izvor: Wikipedia
Kozjak
Nadmorska visina: 1 284
Mesto:  Makedonija,  Srbija
Koordinate: 42°28′N 22°07′E / 42.467, 22.117
Topo. mapa:
Kozjak na karti Republic of Macedonia
Kozjak
Kozjak
Pozicija planine Kozjak na karti Makedonije

Kozjak (makedonski: Козјак) je planina na granici Republike Makedonije i Srbije.

Geografske i geološke karakteristike planine[uredi - уреди]

Većim dijelom nalazi se u Makedoniji, sjevernoistočno od grada Kumanova. Planina se proteže u pravcu zapad - istok uz granicu, od gradića Staro Nagoričane, pa skoro do grada Kriva Palanka.(oko šesdeset kilometara). Kozjak se uzdiže između riječnih dolina Pčinje i Krive reke u pravcu zapad -istok. [1] Planinsko bilo Kozjaka dugo je oko 15 km, ispočetka teče u pravcu zapad-istok te zatim svija na jug. U najvećem dijelu Kozjak je sastavljen od starih predkabrijskih i paleozojskih kristaličnih stijena.

Najviši vrh planine je - Virovi (1 284 m.) blizu kojeg prolazi državna granica. Zbog velike sječe u prošlosti, i erozije tla koja je uslijedila nakon toga - danas je veći dio planine ogoljen.

Kozjak i ljudi[uredi - уреди]

Teritorij ove planine zove se Kozjačija, ima 452 km2, sa 39 naselja. U toku drugog svjetskog rata, ova planina postala je gerilska baza četničkih odreda Draže Mihailovića, ali i baza partizanskih jedinica Hristijana Todorovskog - Karpoša. Planina je bila poprište nekoliko bitaka između ovih snaga, na kraju su partizani izašli kao pobjednici. Na srpskoj strani planine, u kanjonu rijeke Pčinje nalazi se poznati manastir Prohor Pčinjski u kojem je održano prvo zasjedanje ASNOM-a 2. augusta 1944. Danas je nešto niže nizvodno, sa makedonske strane granice podignut memomorijalni muzej ASNOM-a i rekreacioni centar, pored sela Pelince. Po legendi u ovoj planini živio je svetac Prohor Pčinjski.

Muzej ASNOM-a u selu Pelince

Literatura[uredi - уреди]

  • Mala enciklopedija Prosveta - Opšta Enciklopedija(A-LJ). Izdavačko preduzeće Prosveta, Beograd, 1959.

Izvori[uredi - уреди]

  1. Geografsko društvo na SR Makedonija (1989). Geografski razgledi (27-30 izdanie). Skopje: Društvo.