Huang Ho
|
||||
|---|---|---|---|---|
 |
||||
| Duljina | 5464 km | |||
| Nadm. visina izvora | 4500 m | |||
| Nadm. visina ušća | 0 m | |||
| Prosječni istjek | 2571 m³/s | |||
| Površina porječja | 752.000 km² | |||
| Sliv | ||||
| Izvor | Planina Bayan Har | |||
| Ušće | ||||
| Pritoke | ||||
| Države | ||||
| Gradovi | ||||
| Ulijeva se u | Žuto more | |||
| Plovna od - do | ||||
Huang He (Žuta rijeka) je druga rijeka po dužini u Kini i šesta po dužini u svijetu. Uz rijeku Yang Ce se smatra najvažnijom kineskom rijekom. Smatra se "kolijevkom Kine" jer se uz nju razvila kineska civilizacija.
Sadržaj/Садржај |
Zemljopis [uredi - уреди]
Huang He teče kroz sjevernu Kinu. Izvire u planini Bayan Har u provinciji Qinghai. Na izvoru se nalaze dva jezera. U srednjem dijelu toka čini velik zavoj kojim ulazi u pustinju Gobi gdje se navodnjava pustinjski prostor koji time postaje pogodan za život. Nakon izlaska iz pustinje prolazi sjevernim dijelom Velike kineske nizine koja je centar naseljenosti u Kini. Ulijeva se u Žuto more. Zanimljivo je da je u povijesti često mijenjala korito, posebno u prostoru oko ušća.
Huang He velikim dijelom toka teče preko plodnog žutog tla koje se naziva prapor ili les. To tlo ulazi u rijeku, te je ona zbog njega prepuna žutog mulja i zato se zove Žuta rijeka. Taj mulj rijeka donosi u Žuto more. Također u pustinji Gobi vjetar donosi žuti pijesak u rijeku.
U povijesti je dolina rijeke bila centar naseljenosti Kine, ali danas je daleko naseljeniji prostor uz Yang Ce. Ipak je i dalje Huang He značajna rijeka. Najveći gradovi na njoj su Jinan, Zhengzhou i Lanzhou. Nedaleko je i grad Xi'an koji je povijesni glavni grad Kine.
Huang He je značajna plovna rijeka. Velikim kanalom je povezana s rijekom Yang Ce i to je značajan plovni put. Na rijeci Huang He postoji mnogo brana i umjetnih jezera.
Hidroelektrične brane na reci [uredi - уреди]
Reka poseduje veoma veliki hidroenergetski potencijal te su stoga na njoj sagraćene brojne brane. Najveće su sagraćene: u Liujia Kanjonu, kod grada Lanzhou, Sanmenskom Kanjonu (Sanmenska hidroelektrana koja je počela da se gradi 1957. godine; proizvodi preko 6 milijardi KWh struje godišnje).
Poplave i promene toka [uredi - уреди]
Hoangho je kroz istoriju često izazivala katastrofalne polave i menjala svoj tok. U zadnjih 3000-4000 godina Hoangho je plavio 1593 puta. Kineski istoričari zabeležili su da je reka do sada 18 puta promenila glavni tok. Ovo menjanje toka i česte poplave imali su značajnu ulogu u stvaranju Kineske nizije.
Literatura [uredi - уреди]
- Mala Enciklopedija Prosveta - Opšta Enciklopedija (M-Š). Izdavačko preduzeće "Prosveta", Beograd 1959.
