Edmund Burke
| Filozofija 19. vijeka Zapadna filozofija |
|
|---|---|
 Rt. Hon. Edmund Burke |
|
| Osnovni podaci | |
| Rođenje | 12. januar 1729 Dublin, Kraljevina Irska |
| Smrt | 9. jul 1797. (starost 68) Beaconsfield, Buckinghamshire, Velika Britanija |
| Rad | |
| Glavni interesi | Socijalna i politička filozofija |
| Značajne ideje | {{{poznate_ideje}}} |
| Uticaj od | Aristotel, Ciceron, Richard Hooker, Edward Coke, Montesquieu, William Blackstone |
| Uticaj na | Robert Peel, Immanuel Kant, Lord Acton, William Ewart Gladstone, Russell Kirk, Karl Popper, Friedrich Hayek, Roger Scruton, Joseph de Maistre, Hannah Arendt, William F. Buckley, Bhimrao Ambedkar, Matthew Arnold, William Butler Yeats |
Edmund Burke PC (12. januar [NS] 1729[1] – 9. jul 1797) je bio anglo-irski[2] državnik, pisac, govornik, politički teoretičar koji je nakon doseljenja u Englesku godinama služio kao zastupnik u Donjem domu Parlamenta kao član stranke Vigovaca. Najpoznatiji je po vatrenoj podršci američkoj revoluciji koju je držao dosljednom primjenom engleskih slobodarskih ideala, ali i kao jedan od prvih britanskih intelektualaca koji je 1790. kritizirao francusku revoluciju smatrajući da će završiti u teroru, tiraniji i sveopćem krvoproliću - predviđanja koja su se ostvarila za nekoliko godina. Burke je pripadao konzervativnoj frakciji tzv. "Starih vigovaca" nasuprot liberalnih "Novih vigovaca" pod Charlesom Jamesom Foxom. Burke, koga su u 19. i 20. vijeku kao svog uzora slavili i konzervativci i liberali se smatra tvorcem modernog konzervativizhma,[3][4] ali i predstavnikom klasičnog liberalizma.[5]
Izvori [uredi - уреди]
- ↑ Točna godina njegovog rođenja je predmet kontroverze; navode se 1728, 1729 i 1730. Datum rođenja je također nepouzdan, a što je posljedica prijelaza sa julijanskog na gregorijanski kalendar koji se zbio za njegovog života 1752. godine. Za potpuniji prikaz problema v. F. P. Lock, Edmund Burke. Volume I: 1730–1784 (Clarendon Press, 1999), pp. 16–17. Conor Cruise O'Brien (op. cit., p. 14) questions Burke's birthplace as having been in Dublin, arguing in favour of Shanballymore, Co. Cork (in the house of his uncle, James Nagle).
- ↑ "BBC History - Edumd Burke". http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/burke_edmund.shtml. pristupljeno na 4. VI 2011.
- ↑ Andrew Heywood, Political Ideologies: An Introduction. Third Edition (Palgrave Macmillan, 2003), p. 74.
- ↑ F. P. Lock, Edmund Burke. Volume II: 1784–1797 (Clarendon Press, 2006), p. 585.
- ↑ Razeen Sally, Classical Liberalism and International Economic Order, (Routledge, 1998). p. 80.
