Car Ruizong od Tanga

Izvor: Wikipedia
Li Dan
Car dinastije Tang
car dinastije Tang
Vladavina 27. februar 684[1][2] - 8 October 690[3][4]
(&0000000000000006.0000006 godina, &0000000000000223.000000223 dana)
Prethodnik Car Zhongzong
Nasljednik prazno, Wu Zetian kao carica nove dinastije Zhou
Vladavina 25. jul 710[6] - 8. septembar 712[7] (&0000000000000002.0000002 godina, &0000000000000045.00000045 dana)
Prethodnik Car Shang
Nasljednik Car Xuanzong
Suprug/a Carica Liu
Supruga Dou, konkubina
Supruga Liu, konkubina
Supruga Cui, konkubina
Supruga Wang, konkubina
Supruga Cui, konkubina[5]
Potomstvo
Li Chengqi, Car Rang
Li Chengyi, krunski princ Huizhuang
Li Longji, car Xuanzong
Li Longfan, krunski princ Huiwen
Li Longye, krunski princ Huixuan
Li Longti, princ od Suija
Princezua Shouchang
Princeza Zhaohuai od Anxinga
Princeza Jingshan
Princeza Huaiyang
Li Hua, princeza Dai
Princeza Liang
Princeza Xue
Princeza Xi
Princeza Jinxian
Li Chiying, princeza Yuzhen
Princeza Huo
Puno ime
Porodično ime: (李), kasnije (武) (promijenjeno 690)
kasnije vraćeno na Lǐ (promijenjeno 705)
Osobno ime: originalno Xùlún (旭輪),
kasnije Lún (輪) (promijenjeno 669),
kasnije Dàn (旦) (promijenjeno 678),
kasnije opet Lún (promijenjeno 690)
kasnije opet Dàn (promijenjeno 698)
Posthumno ime
Kratko: Car Shengzhen
(聖真皇帝)
Dugo: Car Xuanzhen Dasheng
Daxing Xiao
(玄真大聖大興孝皇帝)
Kuća dinastija Tang
Otac Car Gaozong od Tanga
Majka Wu Zetian
Rođen/a 22. jun 662[8][9]
Umro/la 16. jul 716. (dob: 54)[9][10]
Dvorana Baifu

Car Ruizong od Tanga (唐睿宗) (22. jun 662[8]– 13. jul 716[10]), osobno ime Lǐ Dàn (李旦), poznat tokom života i kao Li Xulun (李旭輪), Li Lun (李輪), Wu Lun (武輪), i Wu Dan (武旦), bio je peti, odnosno deveti car Kine iz dinastije Tang. Bio je osmi sin cara Gaozonga i četvrti sin njegove druge supruge Carice Wu (kasnije poznate kao Wu Zetian).

U februaru 684. je Li Danova majka Carica Wu njegovog starijeg brata Cara Zhongzong (Li Xian) zbog pokušaja samostalne vladavine smijenila sa carskog prijestolje, te je na njega postavila Li Dana koji je zavladao car Ruizong. On je tada vladao kao najobičnija marioneta bez imalo vlasti. U oktobru 690. je formalno predao vlast majci, koja je sebe proglasila "carem" kao jedina žena koja je to učinila u kineskoj historiji.[11] Car Ruizong je tada degradiran na položaj krunskog princa sa nekonvencionalnom titulom Huangsi (皇嗣, doslovno "carski nasljednik"). Sljedećih godina su nećaci Carice Wu - Wu Chengsi i Wu Sansi - pokušali isposlovati vlastito imenovanje na mjesto krunskog princa, ali je Wu Zetian to odbila. Konačno je u oktobru 698. godine pod prijetnjom strane najezde i pritiskom nezadovoljne javnosti Carica Wu pristala na prijedlog kancelara Di Renjiea i vratila prognanog Li Xiana u glavni grad Luoyang. Ubrzo je Li Dan ponudio mjesto krunskog princa svog bratu, što je prihvaćeno, te je Li Xian postao novi krunski princ.

Godine 705. je izveden puč kojim je Wu Zetian svrgnuta sa prijestolje na koje se vratio Car Zhongzong. Sljedećih pet godina njegove vladavine je obilježila dominacija Zhongzongove supruge Carice Wei. Početkom jula 710. je Car Zhongzong umro, navodno od otrova Carice Wei koja je potom Zhongzongovog najmlađeg sina Li Chongmaoa, princa od Wena, imenovala carem (po imenu Car Shang). Samo dva tjedna kasnije su Li Danova sestra Princeza Taiping i sin Li Longji, princ od Linzija, organizirali puč u kome je ubijena Carica Wei. Princeza Taiping, Li Longji i Li Longjijev brat Li Chengqi, princ od Songa, su potom nagovorili Li Dana da ponovno preuzme prijestolje, što je rezultiralo smjenom Cara Shanga. Li Longji, iako nije bio najstariji sin, je zbog zasluga imenovan krunskim princom.

Ubrzo su se, međutim, nagomilale napetosti između Princeze Taiping i njenih brojnih pristaša na jednoj, i Li Longjija na drugoh strani. U septembru 712. je car Ruizong, uvjeren kako astrološki znakovi sugeriraju smjenu na prijestolju, abdicirao u korist Li Longjija (car Xuanzong). Na prijedlog Princeze Taiping je, pak, Car Ruizong, preuzeo titulu Taishang Huang (umirovljeni car), te nastavio vladati de facto. Godine 713. je Car Xuanzong, sumnjajući u mogući puč Princeze Taiping, poduzeo preventivnu čistku njenih pristaša i svoju tetku natjerao na samoubistvo. Nakon smrti sestre se Car Ruizong i stvarno odrekao vlasti. Umro je 716.

Preci[uredi - уреди]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. Li Bing, vojvoda Ren od Tanga
 
 
 
 
 
 
 
8. Car Gaozu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
17. Vojvotkinja Dugu
 
 
 
 
 
 
 
4. Car Taizong
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
18. Dou Yi, vojvoda od Shenwua
 
 
 
 
 
 
 
9. Carica Taimushunsheng
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
19. Princeza Xiangyang od Sjevernog Zhoua
 
 
 
 
 
 
 
2. Car Gaozong
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
20. Zhangsun Si
 
 
 
 
 
 
 
10. Zhangsun Sheng
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
5. Carica Wendeshunsheng
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Gao Jingde ili Gao Mai
 
 
 
 
 
 
 
11. Gospa Gao
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1. Car Ruizong
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24. Wu Jian
 
 
 
 
 
 
 
12. Wu Hua
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
25. Gospa Song
 
 
 
 
 
 
 
6. Wu Shiyue, vojvoda Ding od Yinga
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
13. Gospa Zhao
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
3. Empress Wu Zetian
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
28. Yang Shao
 
 
 
 
 
 
 
14. Yang Da
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
7. Gospa Yang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Izvori[uredi - уреди]

Car Ruizong od Tanga
Rođen/a: 22. jun 622 Umro/la: 13. jul 716
Kraljevske titule
Prethodi:
Car Zhongzong od Tanga
car dinastije Tang
684–690
Slijedi:
Nema (dinastija prekinuta)
car Kine
684–690
Slijedi:
Wu Zetian
Prethodi:
Car Shang od Tanga
car dinastije Tang
710–712
Slijedi:
Car Xuanzong od Tanga
Počasne titule
Upražnjen/a
Titulu posljednji imao/la
Wu Zetian
Umirovljeni car Kine
712-716
Upražnjen/a
Titulu preuzeo/la
Li Jin