Wu Zetian

Izvor: Wikipedia
Ovo je kinesko ime; porodično ime je Wu.
Wu Zetian
Carica vladarica dinastije Zhou
Carica-supruga dinastije Tang
Vladavina 655-683
Prethodnik Carica Wang
Nasljednik Carica Wei
Suprug/a Car Taizong od Tanga
Car Gaozong od Tanga
Potomstvo
Li Hong, car Yizong
Li Xian, krunski princ Zhanghuai
Princeza Si of Anding
Li Xian, car Zhongzong
Li Dan, car Ruizong
Princeza Taiping
Puno ime
Porodično ime: Wu (武)
Osobno ime: Mei (媚),[1] kasnije Zhao (曌/瞾), moguće Zhao Zhao (照)[2]
Posthumno ime
Kratko: Carica Zetian (則天皇后)[3]
Puno: Carica Zetian Shunsheng (則天順聖皇后)[4]
Otac Wu Shihuo, vojvoda Ding od Yinga
Majka Gospa Yang
Rođen/a 17. februar 624. (624-02-17)[5]
Lizhou, Sečuan, Tang Kina
Umro/la 16. decembar 705. (dob: 81)[6]
Luoyang, Tang Kina
Zhongwen.svg Ovaj članak sadrži kineski tekst.
Bez pravilne podrške za renderiranje, možete vidjeti upitnike, kvadrate i druge simbole umjesto kineskih znakova.

Wu Zetian (pojednostavljeni kineski: 武则天tradicionalni kineski: 武則天pinyin: Wǔ Zétiān, fonetski:ù tsɯ̯ʌ̌ tʰi̯ɛ́n; 17. februar 624[5][7] – 16. decembar 705[6]), osobno ime Wu Zhao (武曌), često navođena kao Tian Hou (天后) za vrijeme dinastije Tang i Carica supruga Wu (武后) u kasnijim vremenima, je bila jedina žena u historiji Kine koja je de iure preuzela carsku titulu. Na vlasti je de facto još za vrijeme za vladavine njenog muža i sinova od 665. do 690. godine, što nije predstavljalo presedan u kineskoj historiji. Međutim, presedan je stvorila kada je godine 690. osnovala vlastitu carsku dinastiju pod imenom Zhou (周) (čime je na neko vrijeme prekinuta vlast dinastije Tang), te je vladala de iure kao Sveta i božanska vladarska carica (聖神皇帝) od 690. do 705. Njen uspon na vlast i vladavina su kasnije bili predmetom žestokih kritika od strane konfucijanskih historičara, ali su je komunistički historičari od 1950-ih počeli hvaliti.

Napomene i reference[uredi - уреди]

  1. Ime Mei joj je dao car Taizong krajem 630-ih nakon što je ušla u carsku palaču.
  2. Greška citiranja Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named name; $2
  3. Zetian je bio početak počasnog imena (徽號) -- Carica Zetian Dasheng (則天大聖皇帝) -- koje ju je u februaru 705. dao njen sin car Zhongzong. Počasno ime je korišteno kao posthumno ime nakon što je umrla deset mjeseci kasnije, iako se često nazivala "Nebeskom caricom" za vrijeme dinastije Tang.
  4. Završna verzija posthumnog imena koje je dobila u julu 749.
  5. 5.0 5.1 Godina rođenja je izvedena od dobi u vrijeme smrti navedenoj u Novoj knjigi Tanga, napravljenoj 1045-1060, a koju favoriziraju moderni historičari. Godina rođenja izvedena u dobi u vrijeme smrti u Knjizi Tanga, napravljenoj 941-945, je 623. Godina rođenja izvedena iz doba u vrijeme smrti i dobi u vrijeme kada je ušla u palaču, te navedena u Zizhi Tongjianu, napravljenom 1065-84, je 624. Usporedi New Book of Tang, vol. 4 [1] sa Book of Tang, vol. 6 [2] i Zizhi Tongjian, vols. 195, 208.
  6. 6.0 6.1 兩千年中西曆轉換
  7. Opća napomena: Navedeni datumi koriste julijanski kalendar. Oni ne koriste proleptički gregorijanski kalendar.

Izvori[uredi - уреди]

  • Kang-i Sun Chang,Haun Saussy,Charles Yim-tze Kwong (1999). Women writers of traditional China: an anthology of poetry and criticism. Stanford University Press. 

Literatura[uredi - уреди]

  • Cawthorne, Nigel (2007). Daughter of Heaven - The True Story of the Only Woman to become Emperor of China. Oxford: One World Publications. str. 271 pages.. ISBN 978-1-85168-530-1. 
  • Wu Zhao: China's Only Woman Emperor, written by N. Harry Rothschild and published 2008 by Pearson Education, Inc.
  • Empress Wu Zetian in Fiction and in History: Female Defiance in Confucian China by Dora Shu-fang Dien (Nova Publishing, 2003) explores the life of Empress Wu Zetian and the ways women found to participate in public life, despite the societal constraints of dynastic China.
  • Wu: The Chinese Empress Who Schemed, Seduced and Murdered Her Way to Become a Living God by Jonathan Clements offers a critical appraisal of many primary sources and includes an appendix comparing fictional accounts.
Kineska carska porodica
Prethodi:
Carica Wang
carica dinastije Tang
655-684
Slijedi:
Carica Wei
Kraljevske titule
Prethodi:
(dinastija uspostavljena)
carica dinastije Zhou
690–705
Slijedi:
(dinastija ukinuta)
Prethodi:
Car Ruizong od Tanga
carica Kine
690–705
Slijedi:
Car Zhongzong od Tanga
Počasne titule
Upražnjen/a
Titulu posljednji imao/la
Car Gaozu od Tanga
umirovljeni car Kine
705-705
Upražnjen/a
Titulu preuzeo/la
Car Ruizong od Tanga