Austronezijski jezici

Izvor: Wikipedia

Austronezijski jezici su porodica jezika rasprostranjena u Jugoistočnoj Aziji, Madagaskaru i Okeaniji. Zajedno sa indo-evropskim, afro-azijskim i uralskim jezicima čini grupu starih i rasprostranjenih jezičkih porodica.

Austronezijski jezici
Human Language Families (wikicolors).png

Mapa koja prikazuje zastupljenost jezičkih porodica (austronezijska je označena roze bojom)

Termin austronezijski potiče od latinske reči -{auster}- (južni vetar) i grčke reči -{nêsos}- (ostrvo). Ovo ime ilustruje činjenicu da velika većina govornika ovih jezika živi na ostrvima. Malajski jezik je jedini austronezijski jezik značajnije zastupljen u kontinentalnoj Aziji. Neki austronezijski jezici imaju samo par govornika, dok druge koriste desetine miliona ljudi. Lingvisti smatraju da ih ima preko 1200, što je petina ukupnog broja jezika na svetu.

U osnovi, austronezijski jezici se dele na jezike Formoze (Tajvana), sa devet podgrupa, i malajo-polinežanske jezike, koji čine desetu podgrupu. Smatra se da je Tajvan prapostojbina cele ove jezičke grupe.

Prostor na kojem su rasprostranjeni austronezijski jezici obuhvata: Madagaskar, Indonežanski arhipelag, Malajsko poluostrvo, Filipine, Tajvan (2% stanovništva), Fidži, Havaje, ostrva Mikronezije i Polinezije, sve do Uskršnjeg ostrva.

Najvažniji austronezijski jezici[uredi - уреди]

  • Javanski (76 miliona govornika)
  • Malajski (40 miliona kao prvi jezik, 175 miliona ukupno)
    • Indonežanski jezik - standardizovana forma malajskog jezika (23 miliona kao prvi jezik, ~220 miliona ukupno)
  • Sunda (27 miliona)
  • Tagalog (22 miliona kao prvi jezik, ~70 miliona ukupno)
  • Cebuano (19 miliona kao prvi jezik, ~30 miliona ukupno)
  • Malagaški (17 miliona)
  • Madura (14 miliona)
  • Ilokano (8 miliona kao prvi jezik, ~10 miliona ukupno)
  • Hiligajnon (7 miliona kao prvi jezik, ~11 miliona ukupno)
  • Minangkabau (7 miliona)

Karakteristike[uredi - уреди]

Za raznoliku jezičku porodicu, kao što je austronezijska, teško je izdvojiti opšte karakteristike. U osnovi, ovi jezici su višesložni. Reči se tvore od korena i afiksa.

Neki jezici (jezici Filipina) imaju izraženu osobinu da rečenica započinje glagolom i neobičan sistem padeža i glagolskih stanja.

Česta je upotreba reduplikacije (ponavljanje reči ili njihovog dela, recimo: -{wiki-wiki}-). Broj fonema je mali, a slogovi su najčešće tipa suglasnik+samoglasnik.

Jedinstvo jezičke porodice[uredi - уреди]

Sličnosti između geografski veoma udaljenih jezika su vidljive iz sledećih primera:

(malajski — malgaški — jezik Uskršnjeg ostrva »srpski prevod«)

  • mata — maso — mata »oko« 
  • langit — lanitra — rangi »nebo« 
  • hati — aty — ate »jetra« 
  • mati — maty — mate »umreti«

Vanjske veze[uredi - уреди]