Asirski vladari

Izvor: Wikipedia

Ovo je popis asirskih vladara od najranijeg vremena. Usklađivanje s apsolutnim datumima postignuto je uz pomoć babilonske kronologije i asirskih popisa eponima, što daje prilično precizne datume za razdoblje od 911. do 649. pne.

Točno vrijeme vladanja u razdoblju od 1420. do 1179. pne. osobito je problematično, budući da ovisi o tome koji se od Popisa asirskih kraljeva koristi. Ovaj popis služi se podacima Popisa asirskih kraljeva B i C, koji kraljevima Ninurta-apal-Ekuru i Ašur-nadin-apliju daju samo tri godine vladanje, dok Popis asirskih kraljeva A Ninurta-apal-Ekuru daje 14 godina, a Ašur-nadin-apliju 4.

Premda godine između 1179. i 912. pne. nisu tako sigurne kao one nakon 912., općenito su prihvaćene među asirolozima. Datiranje kraja asirskoga razdoblja do danas je nesigurno, budući da nedostaju popisi eponima nakon 649. godine.

Rano razdoblje[uredi - уреди]

»Kraljevi koji su živjeli u šatorima«

  • Ikunum (?)
  • Tudija (oko 2500. pne.)
  • Adamu
  • Jangi
  • Suhlamu
  • Harharu
  • Mandaru
  • Imsu
  • Harsu
  • Didanu
  • Hana
  • Zuabu
  • Nuabu
  • Abazu
  • Belu
  • Azarah
  • Ušpija (oko 2020. pne. ?)

»Kraljevi koji su bili praoci« (u Popisu asirskih kraljeva upisani obratnim redoslijedom)

  • Apiašal, sin Ušpijin
  • Hale, sin Apiašalov
  • Samani, sin Haleov
  • Hajani, sin Samanijev
  • Iku-Mer, sin Hajanijev
  • Jakmesi, sin Ilu-Merov
  • Jakmeni, sin Jakmesijev
  • Jazkur-el, sin Jakmenijev
  • Ila-kabkaba, sin Jazkur-elov
  • Aminu, sin Ila-kabkabov

»Kraljevi čiji su eponimi uništeni(?)«

  • Sulili, sin Aminov
  • Kikija (oko 2000.-1985. pne.)
  • Akija (oko 1985.-1970. pne.)
  • Puzur-Ašur I. (oko 1970.-1960. pne.)
  • Šalim-ahe (oko 1960.-1945. pne.)
  • Ilušuma (oko 1945.-1906. pne.) (provale prema južnoj Mezopotamiji)

Staroasirski period[uredi - уреди]

'Staroasirski period
Kraljevsko ime Konvencionalni datumi Niski datumi Preci
Erishum I 1906 - 1867. pne.
Ikunum 1867 - 1860. pne.
Sargon I 1860 - 1850. pne.
Puzur-Ashur II 1850 - 1830. pne.
Naram-Suen 1830 - 1815. pne.
Erishum II 1815 - 1809. pne.
Shamshi-Adad I 1809 - 1781. pne. zbacio Erishuma II
Ishme-Dagan I 1780 - 1741. pne.
Mut-Ashkur 1730 - 1720. pne.
Rimush 1720 - 1710. pne.
Asinum 1710 - 1706. pne.
Anarhija: Sedam uzurpatora
  • Assur-dugul
  • Assur-apla-idi
  • Nasir-Sin
  • Sin-namir
  • Ibqi-Ishtar
  • Adad-salulu
  • Adasi
1706-1700. pne.
Belu-bani 1700 - 1691. pne.
Libaia 1690 - 1674. pne.
Sharma-Adad I 1673 - 1662. pne.
Iptar-Sin 1661 - 1650. pne.
Bazaia 1649 - 1622. pne.
Lullaia 1621 - 1618. pne.
Shu-Ninua 1615 - 1602. pne.
Sharma-Adad II 1601 - 1598. pne.
Erishum III 1598 - 1586. pne. 1580 - 1567. pne.
Shamshi-Adad II 1567 - 1561. pne.
Ishme-Dagan II 1561 - 1545. pne.
Shamshi-Adad III 1545 - 1529. pne.
Ashur-nirari I 1529 - 1503. pne.
Puzur-Ashur III 1503 - 1479. pne.
Enlil-nasir I 1479 - 1466. pne.
Nur-ili 1466 - 1454. pne.
Ashur-shaduni 1454. pne.
Ashur-rabi I 1453 - 1435. pne. sin Enlil-nasira I
Ashur-nadin-ahhe I 1435 - 1420. pne.
Enlil-nasir II 1420 - 1414. pne.
Ashur-nirari II 1414 - 1407. pne. sin Enlil-nasira II
Ashur-bel-nisheshu 1407 - 1398. pne. sin Ashur-nirarija II
Ashur-rim-nisheshu 1398 - 1390. pne. sin Ashur-bel-nisheshua
Ashur-nadin-ahhe II 1390 - 1380. pne.

Srednjoasirski period[uredi - уреди]

Srednjoasirski period
Ime kralja Konvencionalni datumi Niski datumi *
Eriba-Adad I 1380 - 1353. pne.
Ashur-uballit I 1365. pne.1330. pne. 1353. pne.1318. pne.
Enlil-nirari 1329. pne.1320. pne. 1317. pne.1308. pne.
Arik-den-ili 1319. pne.1308. pne. 1307. pne.1296. pne.
Adad-nirari I 1307. pne.1275. pne. 1295. pne.1264. pne.
Shalmaneser I 1274. pne.1245. pne. 1263. pne.1234. pne.
Tukulti-Ninurta I 1244. pne.1208. pne. 1233. pne.1197. pne.
Ashur-nadin-apli 1207. pne.1204. pne. 1196. pne.1194. pne.
Ashur-nirari III 1203. pne.1198. pne. 1193. pne.1188. pne.
Enlil-kudurri-usur 1197. pne.1193. pne. 1187. pne.1183. pne.
Ninurta-apal-Ekur 1192. pne.1180. pne. 1182. pne.1180. pne.
* - Datumi prema A.Kuhrt, The Ancient Near East volume I, 2006, p. 351
Srednjoasirski period
Ime kralja Konvencionalni datumi
Ashur-Dan I 1179 - 1133. pne.
Ninurta-tukulti-Ashur 1133. pne.
Mutakkil-nusku 1133. pne.
Ashur-resh-ishi I 1133 - 1115. pne.
Tiglath-Pileser I 1115 - 1076. pne.
Asharid-apal-Ekur 1076 - 1074. pne.
Ashur-bel-kala 1074 - 1056. pne.
Eriba-Adad II 1056 - 1054. pne.
Shamshi-Adad IV 1054 - 1050. pne.
Ashur-nasir-pal I 1050 - 1031. pne.
Shalmaneser II 1031 - 1019. pne.
Ashur-nirari IV 1019 - 1013. pne.
Ashur-rabi II 1013 - 972. pne.
Ashur-resh-ishi II 972 - 967. pne.
Tiglath-Pileser II 967 - 935. pne.
Ashur-Dan II 935 - 912. pne.

Novoasirski period[uredi - уреди]

Neo-asirski period
Ime kralja Conventional dates
Adad-nirari II 912 - 891. pne.
Tukulti-Ninurta II 891 - 884. pne.
Ashur-nasir-pal II 884 - 859. pne.
Shalmaneser III 859 - 824. pne.
Shamshi-Adad V 822 - 811. pne.
Shammu-ramat, regent, 811 - 808. pne.
Adad-nirari III 811 - 783. pne.
Shalmaneser IV 783 - 773. pne.
Ashur-Dan III 773 - 755. pne.
Ashur-nirari V 755 - 745. pne.
Tiglath-Pileser III 745 - 727. pne.
Shalmaneser V 727 - 709. pne.
Kraj dokumenta poznatog kao Asirski popis kraljeva; dolje navedeni kraljevi su vladali nakon vremena kada je sastavljen popisa.
Sargon II 722 - 705. pne. (ko-regenstvo sa Shalmaneserom V od 722. pne. - 709. pne.)
Sennacherib 705 - 681. pne.
Esarhaddon 681 - 669. pne.
Datumi posljednjih kraljevi nisu sigurni[1]
Ashurbanipal 669 – između 631. pne. i627. pne.
Ashur-etil-ilani ca. 631. pne. - 627. pne.
Sin-shumu-lishir 626. pne.
Sin-shar-ishkun ca. 627. pne. - 612. pne.
Godine 612. pne. Niniva, asirska prijestolnica, pala je u ruke Medijaca i Babilonaca; uz egipatsku podršku, asirski general je nastavio vladati još nekoliko godina iz Harrana.
Ashur-uballit II 612. pne.- ca.609. pne.

Vidi također[uredi - уреди]

Izvori[uredi - уреди]

  1. Datumi citirani u N. Na'aman, ZA 81 1991, p. 251