Mitrohinova arhiva

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Mitrohinova arhiva (engl. Mitrokhin Archive) je naziv za zbirku najstrože povjerljivih službenih dokumenata sovjetskih tajnih službi koje je godine 1992. Vasilij Mitrohin, bivši visoki funkcionar KGB-a učinio dostupnim zapadnim tajnim službama. Zbirka ne postoji u originalnom obliku, nego kao niz rukopisa koje je Mitrohin na svoju ruku pravio za vrijeme višedecenijske karijere koja je završila 1991. godine sa raspadom SSSR i službenim ukidanjem KGB-a. Mitrohin je svoje zapise iz Moskve odnio u Latviju gdje ih je prvo ponudio američkoj ambasadi, gdje je odbijen, a potom britanskoj, gdje je primljen. Javnost je za Mitrohinovu arhivu doznala 1999. godine, kada je o njoj javno progovorio britanski ministar unutrašnjih poslova Jack Straw, a potom sam Mitrohin o njoj objavio knjigu zajedno sa britanskim historičarem Christopherom Andrewom. Mitrohinova arhiva, koja se smatra najopsežnijom od svih zbirki službenih dokumenata dostupnih nakon propasti SSSR-a, je sadržavala mnoge dotada nepoznate detalje, uključujući široki raspon sovjetskih obavještajnih, ali i subvezivnih aktivnosti u zpadnim i drugim državama tokom nekoliko decenija postojanja, a što uključuje kako logističku i drugu podršku terorističkim organizacijama i intenzivne propagandne i dezinformacijske aktivnosti. Navodi Mitrohinove arhive su u velikoj mjeri potvrdili neke kontroverzne tvrdnje i optužbe, koje se prije svega odnose na ličnosti, poput bračnog para Rosenberg, koje su se smatrale nedužnim žrtvama makartističkih progona, ali su i same stvorile kontroverze, prije svega zbog drugim izvorima nepotkrijepljenih navoda da je niz istaknutih ličnosti i organizacija u Zapadnom bloku bio u službi Sovjeta. Među njima se najviše ističe italijanski premijer Romano Prodi, radi koga je od 2002. do 2006. godine bila u italijanskom parlamentu bila osnovana tzv. Mitrohinova komisija.