Edvard Ravnikar

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Edvard Ravnikar je slovenski i jugoslavenski arhitekt, rođen 1907. u Novom Mestu, umro 1993. U Ljubljani. Diplomirao je kod arhitekte Jožeta Plečnika. Tokom 1938-1939 usavršavao se u ataljeu kod čuvenog Le Korbizjea. Od 1946–1980 bio je profesor na Fakultetu za arhitekturu građevinarstvo i geodeziju i Likovnoj akademiji u Ljubljani. [1]

Arhitekta modernizma[uredi - уреди | uredi izvor]

Nakon Jože Plečnika u prvom razdoblju modernizacije, slovensku arhitekturu poslije Drugog svjetskog rata, obilježilo je djelovanje arhitekta Edvarda Ravnikara. Njihov opus prepoznatljiv je po izraženoj tektonskoj povezanosti strukture, volumena i materijala, te posvećenosti detalju. Svojom su poetikom doprinijeli popularizaciji posebne verzije modernizma koja je favorizirala specifično nasuprot tipičnom. Ravnikarova arhitektura prepoznatljiva je kao „arhitektura dijagonala“, jer objekti imaju oblik tougla i šestougla. Nakon kongresa arhitekata u Dubrovniku moderna arhitektura bila je jasno opredjeljenje u Jugoslaviji, bez ideološkog uticaja tadašnjih vlasti. Pritisak je postojao iz ekonomskih razloga i tehnoloških mogućnosti. Građevine su trebale biti jeftine, brzo izgrađene, korištenjem domaćih resursa.

Trg Republike[uredi - уреди | uredi izvor]

Ravnikarovo najpoznatije djelo iz oblasti urbanizma je kompleks Trg Revolucije u Ljubljani, danas Trg Republike, čija je izgradnja počela 1960. godine. Između 1962. in 1982. Izgrađena je trajna arhitektonska osnova trga i okoline, na osnovu projekata koje su uradili Ravnikarove skupine: Anton Bitenc, Miloš Bonča, Jože Koželj, Anton Pibernik, Franc Rihtar, Vladislav Sedej i drugi. [2] Na trgu su objekti:

  • Neboder Ljubljanske banke, TR2 (projekat Miloš Bonča)
  • Neboder nekadašnja zgrada Iskre, TR3
  • zgrada Maksimarketa i
  • kongresni centar Cankarev dom (završen 1982. godine).

Prve dvije zgrade su oblika truogla. Njihov međusobni položaj simbolizuje Ljubljanu kao mjesto susreta istočne i zapadne kulture i germanskog sjevera i Mediterana na jugu (Ljubljanska vrata). Na trgu 26. juna 1991 predsjednik Milan Kučan proglasio je samostalnost Slovenije, pri čemu je prvi put bila javno dignuta nova zastava Slovenije. U spomen na taj događaj, na trgu se svake godine slavi obljetnica.

Na drugoj strani Šubičeve ulice je zgrada Državnoga parlamenta Republike Slovenije i Park narodnih heroja.

Na trgu se nalazi nekoliko spomenika. Najveći je Spomenik revolucije, koji simbolizuje pokret narodnih masa, borbu i pobjedu Revolucije. Djelo je kipara Drage Tršarja i Vladimira Brace Mušiča, izgrađen 1975. godine. U blizini je godine 1981. oodignut spomenik Edvardu Kardelju, delo Draga Tršarja i arhitekte Feđe Koširja. Pred Cankarevim domom podignut je i spomenik Ivanu Cankaru, djelo Slavka Stihca.

U periodu 2005 – 2011. godine Trg je bio u vlasništvu švajcarske firme BSL koja je izgradila podzemne garaže a Trg je postao krov garaža. Nakon što je ponovo prešao u opštinsko vlasništvo, Trg je 2011 pretvoren u pješačku zonu i ponovo dobio funkciju državnog trga.

Ostala djela[uredi - уреди | uredi izvor]

Drugo značajno Ravnikarovo djelo iz oblasti urbanizma, je Nova Gorica. Nakon drugog svjetskog rata staro mjesto Gorica, ostalo je u Italiji. Uz to mjesto, uz samu granicu , na osnovu urbanističkog plana u obliku mreže, počelo se 1947. godine graditi novo mjesto. Plan nikad nije do kraja izveden.

Zgrada ogranka Narodne banke Slovenije u Celju je njegov projekat.

Ravnikar je bio član projektne grupe koja je napravila osnove za izgradnju Novog Beograda.

Priznanja[uredi - уреди | uredi izvor]

Edvard Ravnikar je dobitnik Prešernove nagrade 1961 i 1978 za životno djelo, Plečnikove nagrade 1975 in 1987, Savezne nagrade za arhitekturu Borba, najprestižnije arhitektonsko priznanje u socijalističkoj Jugoslaviji 1982. Godine. Iste godine dobio je i nagradu AVNOJ-a. Herderjevu nagradu dobio je1988. godine. Dopisni član Jugoslovanske akademije u Zagrebu (JAZU) postao je 1963, dopisni član Slovenske akademije znanosti i umjetnosti (SAZU) 1969, redni 1979. godine. Titulu zaslužnog profesora ljubljanskog univerziteta dobio je 1989., a Tehnički fakultet u Gracu mu je 1988. dodijelio počasni doktorat.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]