Džon Dou

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije

Ime Džon Dou (engl. John Doe) se u SAD uobičajeno koristi kao naziv za mušku stranku u sudskom sporu, čiji pravi identitet je nepoznat. Muški leševi koje je nemoguće identifikovati se takođe nazivaju ovim imenom. Nepoznata ženska osoba naziva se Džejn Dou dok se beba čiji identitet nije poznat naziva beba Dou. Drugi članovi iste porodice mogu se nazivati Džejms Dou, Džudi Dou i sl. Ovo ime se najčešće, mada ne i uvek, koristi za anonimne ili nepoznate branjenike. Druga imena koja se takođe koriste za nepoznate stranke u sudskom postupku su Ričar Rou za muškarce i Džejn Rou za žene (kao što je to učinjeno u odluci Vrhovnog suda SAD u slučaju Rou protiv Vejda). Oksfordski rečnik engleskog jezika tvrdi da je ime Džon Dou „ime kojim se označava fiktivni zakupac ili tužilac u (sada već zastarelom) slučaju evikcije, u kojem je fitkivni branjenik bio nazvan Ričard Rou“.

Pored zvanične pravne primene, ime Džon Dou se najčešće koristi da bi se njime imenovalo nepoznato lice. Najbolji primer za ovakvu upotrebu imena je film Frenka KapreUpoznajte Džon Doa“.

Običaj upotrebe imena Džon Dou datira još iz vremena vladavine engleskog kralja Edvarda III, a nastao je tokom pravničke debate oko nečega što je tada nazivano Akt o izbacivanju. Debatom su bili obuhvaćeni hipotetički vlasnik zemlje, koji je nazvan „Džon Dou“, a koji je iznajmio svoju zemlju drugom licu, takođe fiktivnom zakupcu „Ričardu Rou“, koji je ovu zemlju prisvojio i izbacio sa nje jadnog Džon Doa.

Ova imena – Džon Dou i Ričar Rou – nemaju nekakvo posebno značenje, osim što Dou (na eng. Doe znači ženka jelena), a Rou (na eng. Roe znači vrsta malog jelena rasprostranjenog na evropskom kontinentu) predstavljaju obične imenice koje su se u to vreme koristile. Međutim, navedena pravnička debata postala je ključna tačka u pravnoj teoriji, od koje se ime Džon Dou aktivno koristi u pravnoj praksi i opštem govoru za označavanje nepoznate osobe. Džon Dou i Ričard Rou se danas zvanično koriste u pravnoj proceduri SAD kao prvo i drugo ime koje se daje branjenicima u sudskom postupku (ukoliko je potrebno, sledeća imena koja se koriste su Džon Stajls i Ričard Majls). Ime Džejn Dou, logični ženski ekvivalent, koristi se u mnogim jurisdikcijama, ali ukoliko se radi o slučaju pred federalnim sudom onda se za nepoznatu branjenicu uvek koristi izraz Meri Mejdžor.

U krivičnom zakonodavstvu Srbije se koristi kao pandan imenu Džon Dou inicijali NN (en en lice). U Sloveniji to lice se označava kao Janez Novak, Makedoniji Petar Petrovski, Austriji Hans Majer, Bugarskoj Ivan Ivanov, Argentini Huan Perez i tako dalje. Samo poreklo značenja inicijala NN nije poznato. Pretpostavlja se da je uzeto od latinskog -{nomen nescio}- (u značenju kome se ne zna ime).

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]