Anglo-sovjetska invazija na Iran

Izvor: Wikipedia
Anglo-sovjetska invazija na Iran
Dio Drugog svjetskog rata
InvasionIran1941.jpg
Karta invazije
Datum 25. 8.17. 9. 1941.
Lokacija  Iran
Ishod Saveznička pobjeda:
• sovjetska kontrola sjevernog Irana
• britanska kontrola južnog Irana
anglo-sovjetsko-iranski sporazum
Casus belli Saveznički plan o perzijskom koridoru
Sukobljeni
 SSSR
 Britansko Carstvo
  • British Raj Red Ensign.svg Britanska Indija
  •  Australija
 Iran
Vođe
Sovjetski Savez Dmitrij T. Kozlov
Sovjetski Savez Sergej Trofimenko
Britansko Carstvo Edward Quinan
Britansko Carstvo William Slim
Britansko Carstvo Archibald Wavell
Iran Reza-šah Pahlavi
Iran Ali Mansur
Iran Muhamed-Ali Forugi
Iran Golamali Bajandor  
Iran Ahmad Nahdževan
Iran Muhamed Šahbahti
Vojne snage
200.000 126 – 200.000
Posljedice
Gubici:
62 mrtva
Gubici:
• oko 800 mrtvih vojnika
• oko 200 mrtvih civila

Anglo-sovjetska invazija na Iran (engl. Operation Countenance, rus. Операция Согласие) bila je invazija britanskih i sovjetskih postrojbi na Iran za vrijeme Drugog svjetskog rata. Trajala je od 25. 8. do 17. 9. 1941. godine. Cilj invazije je bilo osigurati iranska nalazišta nafte i uspostaviti opskrbu liniju za Sovjetski Savez, koji je tada bio napadnut od njemačkog Wehrmachta. Iako je Iran službeno neutralna država, njegov vladar Reza-šah Pahlavi bio prijateljski raspoložen prema osovinskim silama i odbijao je savezničke zahtjeve za izgonom njemačkih državljana. Svrgnut je tokom okupacije i zamijenjen svojim mladim sinom Muhamed-Rezom Pahlavijem. Invazija je ostala upamćena po relativno vrlo malom broju žrtava: manje od 1000 s iranske odnosno manje od 100 sa savezničke, s obzirom da je vladar uživao uglavnom negativnu reputaciju i iranska vojska nije mu bila lojalna. Dana 29. 1. 1942. sklopljen je anglo-sovjetsko-iranski sporazum koji je savezničke sile obvezivao na poštivanje iranske nezavisnosti i teritorijalnog integriteta odnosno povlačenje trupa u roku od šest mjeseci nakon što rat bude okončan, dok se Iran prema sporazumu obavezao prepustiti neograničenu uporabu, nadzor i održavanje ključnih transportnih objekata u zemlji čime je stvoren tzv. perzijski koridor. Nakon svršetka rata u Evropi britanske trupe su se povukle, dok su sovjetske na sjeverozapadu zemlje odbile to učiniti čime je počela Iranska kriza.

Veze[uredi - уреди]

Vanjske veze[uredi - уреди]

Ostali projekti
Commons-logo.svg U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: Anglo-sovjetska invazija na Iran