Bitka na Graniku

Bitka kod Granika
Sukob: Ratovi Aleksandra Velikog
Bitka kod Granika
Vrijeme: maj, 334. pne. Lokacija: antički Granik Rezultat: Makedonska pobeda Uzrok bitke: {{{uzrok}}} Teritorij: {{{teritorija}}} Civilne žrtve: {{{civilne žrtve}}}
Sukobljene strane
Makedonsko-Grčki savez	Persija
Vojskovođe
Aleksandar Veliki	Spitridat, Mitridat, Memnon sa Rodosa, drugi
Jedinice
{{{jedinice1}}}	{{{jedinice2}}}
Veličina vojske
47.000	6.-15.000
Gubici
400	4.000 ubijenih 2.000 zarobljenih
{{{podaci}}}

Bitka kod Granika odvijala se u maju 334. pne. i predstavljala je prvu veliku pobedu Aleksandra Makedonskog protiv Persijskog carstva. Bitka se vodila u Maloj Aziji, blizu antičke Troje. Okončala se Aleksandrovom pobedom nad satrapima iz Male Azije, čime su oslobođeni grčki gradovi u Maloj Aziji.

Makedonci i njihovi grčki saveznici su imali 5.000 konjanika i 26.000 vojnika pešadije. Persijanci su imali 12.000 pešadinaca, 4.000-5.000 grčkih plaćenika i 15.000 persijskih konjanika.

Brojevi se razlikuju od izvora do izvora tako da se za Makedonce spominje od 18.000-47.000, a za Persijance od 6.000-33.000.

Uvod

Posle smrti svog oca, Filipa II Makedonskog, Aleksandar Makedonski je učvrstio svoje pozicije u Grčkoj i uputio se u Aziju 334. godine pne. Prešao je Helespont i krenuo je cestom prema prestonici Frigije. Više satrapa Persijskog carstva ujedinjuje se i zajednički kreće u bitku protiv Aleksandra. Žele bitku na rijeci Granik. Grčki plaćenik Memnon iz Rodesa predlaže politiku spržene zemlje ispred Aleksandrovih trupa, ali taj predlog ostali odbijaju.

Bitka

Persijanci su postavili svoji konjicu ispred pešadije i povlače se na desnu (istočnu) obalu reke. Aleksandar ih sreće 3. maja. Prema jednim izvorima napao je istog dana, a prema drugima prešao je reku i napao u zoru sledećeg dana.

Aleksandar je predvodio elitnu tešku konjicu na desnom krilu. Tesalijska konjica se nalazila na levom krilu. U sredini se nazila falanga. Bitka počinje napadom konjice i lake pešadije sa makedonskog levog krila pod komandom Parmeniona. Persijanci znatno pojačavaju tu stranu i odbijaju napad. Aleksandar predvodi svoju elitnu konjicu, formirajući klasični klin. Ta formacija u obliku klina udara u centar persijske linije. Persijanci odgovaraju sa konjičkim odredom plemića i tu je Aleksandar lično pobio nekoliko persijskih plemića, ali je sam bio ugrožen. Satrap Spitridat je ubijen.

Onda se makedonska konjica okreće ulevo i udara na persijsku konjicu uključenu u borbu sa levom stranom Makedonaca. Otvara se rupa u nedavno ispražnjenom mestu pa makedonska pešadija prodire udarajući na relativno lošu persijsku pešadiju u pozadini. Kad su videli da centar gubi, oba krila persijske konjice se povlače. Pešadija takođe beži i strada u begu.

Ukupni gubici Makedonaca su 100 do 200. Ubijeno je 1000 persijskih konjanika i 3000 pešaka, dok je 2000 grčkih plaćenika zarobljeno. Zarobljene grčke plaćenike smatra izdajnicima, pa ih pretvara u roblje.

Posle bitke

U toj bici Aleksandar zamalo nije ubijen. Posle bitke Persijanci znaju da imaju posla sa odličnom armijom Aleksandra Makedonskog. Nakon bitke cela Mala Azija stoji otvorena pred njim. Aleksandar odmah nakon bitke oslobađa grčke gradove Male Azije.

Vidi još

• Aleksandar Makedonski

Izvori

U Wikimedijinom spremniku nalazi se još materijala vezanih uz temu:

Bitka na Graniku