Urbana legenda

Izvor: Wikipedia

Urbana legenda ili urbani mit je naziv za izmišljene događaje koji predstavljaju dio modernog folklora, odnosno opisuju se i prenose od osoba uvjerenih u njihovu istinitost. U tome su gotovo istovjetni nekadašnjim mitovima i legendama; izraz "urban", pak, ne označava njihovo geografsko, nego vremensko određenje; njime se označavaju mitovi i legende koji su nastali i koji opstaju u modernom svijetu koje karakteriziraju urbanizacija i tehnologija. Urbane legende, s obzirom da su nastale "prirodno" ili se prenose u dobroj vjeri bez nekih loših motiva, valja razlikovati od masovnih obmana ("patki").

Za urbane legende je karakteristično da nemaju autora, odnosno da se prenose "od usta do usta", odnosno najčešće kroz neformalna druženja prijatelja i poznanika na sličan način na koji se prenose glasine i tračevi. Razvoju urbanih legendi je, pak, dosta doprinio razvoj masovnih medija, pogotovo onih koji njeguju tzv. žuto novinarstvo, kao i Interneta koji omogućava brzo širenje, prilagodbu i evoluciju urbanih legendi.

Sadržaj urbanih legendi može biti različit - od onih vezanih uz sablasti i razna nadnaravna bića ili fenomene (od kojih je najkarakterističnija Nestala autostoperica), preko priča o jezovitim ili bizarnim zločinima ili nesrećama (kao primjer može poslužiti Ubica na zadnjem sjedištu), preko anegdota vezanih uz stvarne ličnosti ili događaje pa sve do naizgled banalnih "činjenica" vezanih uz neke aspekte suvremenog života. Efekti urbanih legendi su također različiti - neke mogu biti bezazlene priče za razonodu, a neke, ako ih shvati previše ozbiljno, mogu dovesti do teških i pogubnih posljedica po zdravlje ili javnu sigurnost.

Urbane legende su od druge polovice 20. vijeka postale predmet istraživanja sociologa i psihologa. Često služe i kao inspiracija za zaplete književnih djela, igranih filmova i sl. Popularna dokumentarna TV-serija Razbijači mitova je, pak, posvećena testiranju navoda nekih od najpopularnijih urbanih mitova.

V. također[uredi - уреди]

Eksterni linkovi[uredi - уреди]