Rimovani rječnik
- Ovo je članak o vrsti rječnika karakterističnom za drevnu Kinu. Za zapadne tekstove koji služe za pomoć pjesnicima v. rimarij.
Rimovani rječnik, rječnik u rimama ili rimovana knjiga (pojednostavljeni kineski: 韵书; tradicionalni kineski: 韻書; pinyin: yùnshū) je drevni oblik kineskog rječnika koji navodi slova prema tonovima i rimama umjesto radikalima.
Najvažnija tradicija rimovanih rječnika je započela sa knjigom Qieyun (601), kojom se nastojalo pomiriti književne tradicije i pjesničku praksu sjeverne i južne Kine. To je djelo postalo izuzetno popularno u doba dinastije Tang, te prošlo kroz niz revizija i ekspanzija, od kojih je najpoznatiji Guangyun (1007–1008).
Ovi rječnici također bilježe izgovor slova metodom fǎnqiè, odnosno korištenjem para slova kako bi ukazali na početak i kraj sloga. Nasuprot tome su kasnije tablice rima mnogo preciznije i sistematičnije u bilježenju zvukova tako što ih tabuliraju u odnosu na početke slogova, grupe rima, tonove i druge karakteristike. Fonološki sistem koji se razvio temeljem ovih knjiga, odnosno tumačen preko tablica rima, je poznat kao srednjokineski i predstavljao je najranije nastojanje da se obnove zvukovi ranijih oblika kineskog. On sadrži većinu karakteristika modernih varijanti kineskog, kao i neke koji se više ne koriste. Također je zajedno s drugim dokazima korišten kako bi se rekonstruirao starokineski (1. milenijum pne.).
Vanjske veze [uredi - уреди]
- Knjige skanirane kao dio Chinese Text Projecta:
- Songben Guangyun, with dictionary lookup
- Jiyun
- Qièyùn kǎo, by Chén Lǐ 陳澧 (1842)
- Qieyun fragments found at Dunhuang by Paul Pelliot, now in the Bibliothèque nationale de France:
- Pelliot chinois 2019 (IDP link): prefaces of the Qieyun and Tangyun
- Pelliot chinois 2017 (IDP link): part of the preface, rhyme index and start of the first rhyme group (東 dōng)
- Pelliot chinois 3799 (IDP link): fragment of volume 5 showing the 怗 tiē, 緝 qì and 藥 yào rhyme groups
- Qieyun fragments brought from Dunhuang by Aurel Stein, now in the British Library (only S.5980 has been scanned):
- Or.8210/S.2071: substantial portion of the level, rising and entering tones.
- Or.8210/S.2055: preface (dated 677) and first 9 rhymes of the level tone, with somewhat fuller entries than S.2071.
- smaller fragments: Or.8210/S.2683, Or.8210/S.6176, Or.8210/S.5980, Or.8210/S.6156, Or.8210/S.6012, Or.8210/S.6013, Or.8210/S.6187.
- Qieyun fragments from Turfan, Tuyoq and Kucha, now in the Berlin-Brandenburg Academy of Sciences and Humanities (on the IDP search page, select "Short Title" and choose "Qie yun or Rhyme dictionary"; see Takata (2004) for discussion):
