Latini

Izvor: Wikipedia

Latini (lat. Latini) jedan od italskih naroda, nastanjivali su prvobitno relativno ograničenu teritoriju južno od Tibra, po njima nazvanu Lacij (Latium), koja je u istorijsko vreme bila dodatno smanjena invazijom Volska u oblast između Albanskih brda (Albanus mons) i Aurunskih planina (tzv. Latium Novum ili Latium adiectum). Glavni su latinski centri bili Alba Longa, Tuskul (Tusculum), Lavinij (Lavinium), Ardeja (Ardea), Tibur (danas Tivoli) i Prenesta (Praeneste, danas Palestrina), dok su volščanski centri bili Velitra (danas Velletri), Signija (danas Segni), Kora (danas Cori), Satrik (Satricum), Ancij (Antium) i Anksur (volš. Anxur, latinski naziv Tarracina, danas Terracina).

Istorijski značaj plemena Latina u osnovi je vezan za grad Rim, isturenu tačku odbrane prema etrurskoj oblasti. Isprepletenost legendi o osnivanju Rima čini etnografske tradicije o Laciju veoma šarolikim i složenim. Lingvistički pokazatelji, koji počinju s natpisima iz 7. i 6. veka st. e., ukazuju na individualnost latinskog sveta, različitog od susedne etrurske civilizacije i od istočnoitalskih naroda.

Latini su bili udruženi u savez, čije je sedište bilo Jupiterovo svetilište na Albanskim brdima. Njihovo je religijsko nasleđe opstalo u verovanjima i kultovima rimskog sveta. Najstariju latinsku kulturu (9–8. vek st. e.) karakterišu kremacija kao način sahranjivanja, što joj je bilo zajedničko sa kulturama Etrurije i severne Italije, te bronzana kultura koja pokazuje bliskost sa proto-vilanovskom kulturom i sa kulturama tirenske južne Italije. Etrurska politička kontrola nad Lacijem (verovatno 7.–6. vek) podudarila se s očiglednim etrurskim kulturnim i umetničkim uticajem. Istovremeno su s juga prodirali elementi grčke kulture, počevši od alfabeta.

Severno od Lacija živela su plemena etnički srodna Latinima, sa glavnim centrima u Kapeni (Capena) i Faleriju (Falerii, odakle potiče ime Fališćani = danas Civita Castellana). Njihova se politička i kulturna istorija stapa s etrurskom. Fališćanski dijalekt, poznat s natpisa, bio je prvobitno latinski, ali je kontaminiran i modifikovan istočnoitalskim i etrurskim elementima.

Eksterni linkovi[uredi - уреди]