Grbavica (Novi Sad)

Izvor: Wikipedia
Disambig.svg Za ostale upotrebe, pogledajte članak Grbavica.
Grbavica
Grbavica
Grbavica
Grad Novi Sad
Grbavica na karti Novi Sad
Grbavica
Grbavica
Grbavica (Novi Sad)


Koordinate: 45° 14′ 45" SGŠ, 19° 49′ 59" IGD

Grbavica gradska četvrt Novog Sada.

Položaj naselja[uredi - уреди]

Grbavica, Bulevar cara Lazara
Dobrodošli na Grbavicu - bilbord na francuskom jeziku na Grbavici, postavljen tokom muzičkog festivala EXIT 2010

Istočnu granicu Grbavice čini Bulevar oslobođenja, južnu granicu čini Bulevar cara Lazara, severnu granicu čini Futoška ulica, dok zapadnu granicu čine ulice Vojvode Knićanina, Atanasija Gereskog i Đorđa Servickog.

Susedne gradske četvrti su: Stari Grad na istoku, Sajmište na severu, Liman na jugu i Adamovićevo naselje na zapadu.

U administrativnom smislu, Grbavica se nalazi u sastavu mesnih zajednica „Vera Pavlović“ i „7. juli“. MZ „Vera Pavlović“ obuhvata južne i istočne delove Grbavice, dok MZ „7. juli“ obuhvata Adamovićevo naselje i severozapadne delove Grbavice.

Stanovništvo[uredi - уреди]

Prema podacima preduzeća JKP Informatika Novi Sad, na području Grbavice živi 14.120 stanovnika (2010. godina). [1] MZ „Vera Pavlović“ ima 8.958 stanovnika, a MZ „7. juli“ 11.802 stanovnika. Veći deo stanovnika MZ „7. juli“ živi na Adamovićevom naselju, a manji deo na Grbavici.

Istorija[uredi - уреди]

Grbavica je jedan od starijih delova Novog Sada. U 19. veku, područje Grbavice predstavljalo je gradsku periferiju, a tu je 1800. godine otvoreno Jevrejsko groblje, a zatim 1860. godine i Katoličko groblje.

Današnji naziv naselja nastao je početkom šezdesetih godina 20. veka (1960-61), kada su na ovom prostoru, u današnjim ulicama Vojvođanskoj, Vladimira Nikolića i Vere Pavlović, podizani novi stambeni objekti. Pošto je trebalo ubrzano graditi stanove, tadašnji urbanistički inženjer Milan Cvetkov preuzeo je, u okviru saradnje između Novog Sada i Sarajeva, gotove projekte izrađene za sarajevski kvart Grbavicu. Tako je radni naziv stambenih planova prihvaćen među građanima kao ime za taj deo grada. Danas mnogi ovdašnji stanovnici i ne znaju poreklo imena Grbavica.

Karakteristike naselja[uredi - уреди]

Grbavica je izgrađena na aluvijalnoj terasi Dunava, sa nadmorskim visinama od 76 do 78 m, na nižim delovima leži na zasutim mrtvajama Dunava, a na višim na obalskim gredama, tako da je samo simbolično „grbava“. Uži deo Grbavice je pretežno stambeno područje, a nekadašnje niske kuće sada sve više zamenjuju nove višespratnice.

Privreda, poslovanje, javni objekti[uredi - уреди]

Na Grbavici se nalaze sledeći privredno-poslovni i javni objekti:

Obrazovanje[uredi - уреди]

Visoka tehnička škola strukovnih studija u Futoškoj ulici
Elektrotehnička škola „Mihajlo Pupin“ u Futoškoj ulici
Datoteka:TSJVNS B Ribnikara.png
Tehnička škola „Jovan Vukanović“ u ulici Braće Ribnikar

U naselju postoje sledeće obrazovne ustanove:

Verski objekti i groblja[uredi - уреди]

Na Grbavici se nalaze dva starija gradska groblja: Jevrejsko groblje (otvoreno 1800. godine) i Katoličko groblje (otvoreno 1860. godine). U produžetku Katoličkog groblja nalaze se Evangelističko, Reformatorsko i Avijatičarsko groblje, a navedena groblja od Katoličkog razdvaja takozvani slavoluk.

U naselju postoji Rimokatolička crkva svetog Roka iz 1801. godine, dok se na Katoličkom i Jevrejskom groblju nalaze Katolička odnosno Jevrejska kapela. Na Grbavici se takođe nalazi sedište protestantske verske zajednice Crkva Hrista spasitelja, [2] a u planu je i izgradnja pravoslavne crkve.

Sport[uredi - уреди]

U severnom delu Grbavice delovala je "Streljačka družina 1790", a 1945. godine je na terenima i prostoru strelišta osnovano Sportsko društvo "Eđšeg-Jedinstvo", sa 15 raznih sportskih sekcija. Zbog raznovrsnosti sportova i broja sekcija, ovo društvo je svrstavano u četiri najmasovnija sportska društva bivše Jugoslavije, odmah iza Crvene zvezde, subotičkog Spartaka i Partizana.

Ulice i saobraćaj[uredi - уреди]

Neke od značajnijih ulica na Grbavici su:

  • Braće Ribnikar
  • Bulevar oslobođenja
  • Bulevar cara Lazara
  • Vojvode Knićanina
  • Vojvođanska
  • Gogoljeva
  • Danila Kiša
  • Lasla Gala
  • Puškinova
  • Futoška

Kroz samu Grbavicu ne prolazi ni jedna autobuska linija gradskom saobraćaja, ali zato velik broj autobuskih linija prolazi granicama naselja, Bulevarom oslobođenja, Futoškom ulicom i Bulevarom cara Lazara.

Izvori[uredi - уреди]

Literatura[uredi - уреди]

  1. Dr Dušan Popov, Grbavica, Enciklopedija Novog Sada, sveska 6, Novi Sad, 1996.
  2. Dragomir Ljubinac, 30 godina Mesne zajednice „7. juli“ u Novom Sadu 1974-2004, monografija, Novi Sad, 2004.
  3. Jovan Mirosavljević, Brevijar ulica Novog Sada 1745-2001, Novi Sad, 2002.
  4. Jovan Mirosavljević, Novi Sad - atlas ulica, Novi Sad, 1998.
  5. Milorad Grujić, Vodič kroz Novi Sad i okolinu, Novi Sad, 2004.
  6. Zoran Rapajić, Novi Sad bez tajni, Beograd, 2002.

Vidi još[uredi - уреди]

Vanjske veze[uredi - уреди]