Treći put

Izvor: Wikipedia
Bill Clinton i Tony Blair, najpoznatiji sljedbenici "Trećeg puta".

Treći put je izraz koji u najširem smislu predstavlja sve ideologije ili političke platforme koje nastoje prevladati tradicionalne podjele između ljevice i desnice karakteristične za 20. vijek, odnosno vezane uz kapitalizam i socijalizam. U užem smislu se pod time podrazumijeva ideologija, tradicionalno vezana uz koncept tzv. radikalnog centra, koja se razvila u zapadnom svijetu na kraju 20. vijeka, a koju karakterizira kompromis između neoliberalne ekonomske politike deregulacije i slobodnog tržišta s jedne, te očuvanja i proširenja uloge države blagostanja s druge strane. Iako je sam naziv svoju popularnost najviše stekao zahvaljujući knjizi The Third Way: The Renewal of Social Democracy britanskog politologa Anthonyja Giddensa, ideologija Trećeg puta se najviše vezuje uz administraciju američkog predsjednika Billa Clintona (1993 - 2001) kao i vladu britanskog premijera Tonyja Blaira (1997 - 2007); oba političara su svoje stranke - američke demokrate i britanske laburiste - nastojali skrenuti udesno, odnosno približiti političkom centru te ih tako učiniti prihvatljivim za najširi mogući spektar birača. Ekonomski uspjesi, karizma i globalna popularnost koju su Clinton i Blair uživali krajem 1990-ih su i ideologiju Trećeg puta učinili izuzetno privlačnom mnogim drugim strankama i političarima socijaldemokratskog i socijalističkog usmjerenja, te su politiku Trećeg puta u manjem i većem opsegu prihvatile sve vodeće lijeve strane na Zapadu, kao i reformirane komunističke partije u Istočnoj Evropi.

Od sredine 2000-ih je ideologija Trećeg puta, sve više pod udarom kritika, najviše od strane tradicionalnih ljevičara koji je smatraju ťek "kozmetičkim" uljepšavanjem desnog liberalizma, odnosno oduzimanjem suvisle i konkretne alternative neoliberalnoj ekonomskoj politici. Tim je kritikama izuzetan poticaj dalo izbijanje globalne recesije pred kraj 2000-ih koja je dotadašnji model države blagostanja učinila neodrživim.