Ptolemej IV Filopator

Izvor: Wikipedia
Zlatna oktodrahma koju je izdao Ptolemej IV Filopator, Britanski muzej

Ptolemej IV Filopator (grčki: Πτολεμαῖος Φιλοπάτωρ, Ptolemaĩos Philopátōr, ? - 205/4. pne.) bio je četvrti po redu helenistički kralj Egipta, koji je vladao od 221. do 204. pne. Njegova vladavina se obično smatra početkom slabljenja ptolemejidske dinastije, odnosno dotada moćne i prosperitetne helenističke egipatske države.

Ptolemej Filopator je bio sin kralja Ptolemeja III Euergeta i Berenike II, ćerke kirenskog kralja Maga. Već na početku njegove vladavine njegova majka je ubijena, tako da je kralj od tada bio pod uticajem dvorskih favorita i jednog i drugog pola. Ovi dvorani su podsticali Ptolemejeve poroke i usmeravali njegovu vladavinu u skladu sa sopstvenim interesima. Ipak, Egipat je spremno dočekao napad seleukidskog kralja Antioha III Velikog na Koele-Siriju. Ptolemej je nominalno predvodio svoju vojsku u pobedi kod Rafije 217. god. pre n. e. posle čega su severne granice njegove kraljevine bile osigurane od napada Seleukida.

Pohodi Ptolemejida u Siriji okončani su zahvaljujući pobuni domorodačkog stanovništva u Gornjem Egiptu. Na samom kraju Ptolemejeve vladavine Gornjim Egiptom je 205. god. pre n. e. zavladao faraon nubijskog porekla Hugronafor. Samim tim, sve do 186. god. pre n. e. Gornji Egipat je bio posebna država van domašaja Ptolemejida.

Za Ptolemeja Filopatora je poznato i da je bio posvećen u razne orgijastičke kultove, kao i da je bio zainteresovan za književnu delatnost. Podigao je hram posvećen Homeru i sastavio tragediju na koju je njegov ljubimac Agatokle napisao komentare. Oko 220. godine pre n. e. Ptolemej se, u skladu sa običajima staroegipatskih faraona, oženio rođenom sestrom Arsinojom III . I pored toga, i dalje je bio pod uticajem ljubavnice Agatokleje, Agatoklove sestre.

Kaliksen sa Rodosa u 3. veku pre n. e, kao i Atenej iz Naukratide u 2. veku pre n. e, su zapisali da je Ptolemej Filopator sagradio ogroman brod poznat pod nazivom tesarakonter (bukvalno "četrdeset"). Broj četdreset se u slučaju ovog broda odnosio na broj redova vesla.Kasnije, u 2. veku nove ere i Plutarh je spomenuo ovo plovilo u svojoj biografiji Demetrija Poliorketa. Danas se smatra da je ovaj ogromni brod mogao biti katamaran dugačak 128 metara.

Ptolemej IV se takođe spominje u starozavetnoj Trećoj knjizi Makaveja koja opisuje događaje u Jerusalimu i Aleksandriji u vreme bitke kod Rafije.

Eksterni linkovi[uredi - уреди]


Prethodi:
Ptolemej III Euerget
Ptolemejska dinastija
Slijedi:
Ptolemej V Epifan |}