Komande leta

Izvor: Wikipedia
Osi aviona

Komande leta su sistem prijenosnika koji se prostiru kroz avion i služe za vezu pilotskih komandi s aerodinamičkim komandama leta preko kojih se upravlja avionom po želji pilota u svim pravcima leta.

Komande leta

Pilotske komande dijele se na ručne i nožne. Ručne su u vidu vertikalne palice (vojni avioni), palice s volanom pa sve do joysticka na modernim avionima. Preko njih avionom se upravlja oko poprečne osi (na slici ljubičasto) pomoću kormila visine i uzdužne osi (na slici crveno) pomoću krilca. Nožna komanda je polužnog tipa, u vidu poprečne poluge, koja ima pomak oko vertikalne osi u svojoj sredini.

Nožnim komandama upravlja se oko vertikalne osi (na slici žuto) komandom smjera. U komande leta spadaju još komande za:

Veće avione i one koji lete velikim brzinama pilotu je nemoguće upravljati s klasičnim komandama. Na tim avionima se za pokretanje komandi leta koriste razni hidraulički sistemi. Rad takvog sistema, poznatog kao fly by wire prikazuje tabela:

Komanda pilota pretvarač mehaničkog pomaka u električni signal pretvarač električnog signala u mehanički pomak hidraulični sistem komanda leta

Trimer[uredi - уреди]

Trimer je pokretni dio na komandama leta pomoću kojeg se postiže njihov optimalni moment i time smanjuje sila pilota potrebna za njihovo pokretanje. Otklon im je uvijek suprotan od otklona komandi leta.

Primjer: Ako se avion tokom leta s neutralnim položajem komandi teži okretati oko uzdužne osi, pilot bi cijelo vrijeme morao držat upravljačku palicu u određenom položaju i korigirati nagib aviona. Trimerom se postiže položaj krilaca koji poništava uzrok poremećaja leta (npr. vjetar) i avion zadržava položaj bez daljnjeg utjecaja pilota.

Veze[uredi - уреди]