Sydney Gay & Lesbian Mardi Gras

Izvor: Wikipedia
Sydney Mardi Gras, 2006.

Sydney Gay & Lesbian Mardi Gras (Sidnejski gej i lezbejski mardi gra) je godišnja parada ponosa LGBT osoba i festival LGBT zajednice u Sidneju, Australija.

Parada se organizuje od ranih 1980-ih godina, nakon hapšenja učesnika gej protesta koji su počeli godišnje da se organizuju 1978. godine. Uprkos imenu Mardi Gras', parada se ne organizuje na "masni utorak" (pre početka uskršnjeg posta), niti se organizuje utorkom. Parada i žurke koje se organizuju privlače veliki broj turista iz sveta, što donosi značajan finansijski dobitak Sidneju.

Istorija[uredi - уреди]

Sydney Mardi Gras, 2008.

Prva parada je organizovana 24. juna, 1978., kao noćna proslavlava koja je pratila jutarnje demonstracije i proslavu godišnjice Stonewallske revolucije [1]. Iako su organizatori najpre dobili dozvolu za održavanje skupa, ona je kasnije povučena i policija je prekinula skup. Uhapšeno je 53 učesnika[2]. Premda je većina tužbi kasnije odbačeno, list Sydney Morning Herald je objavio imena uhapšenih što je dovelo do outovanja velikog broja ljudi pred njihovim porodicama i prijateljima, kao i na radnom mestu zbog čega su neki ostali bez posla, jer je homoseksualnost bila kriminalizovana u Novom Južnom Velsu do 1984[3].

Događaj je ponovo organizovan naredne godine, ali mu je ime promenjeno u "Sydney Gay Mardi Gras". Godine 1980. počela je da se organizuje žurka nakon parade, a 1981. događaj je premešten u februar[2]. Na ovim događajima je počeo da se pojavljuje sve veći broj kako učesnika i učesnica, tako i posmatrača. Godine 1988. ime je ponovo promenjeno u "Gay and Lesbian Mardi Gras", koje nosi i danas[2].

Parada[uredi - уреди]

Drag queen na Mardi Gras-u, u kostimu inspirisanim filmom Priscilla.

Parada, premda u njoj učestvuje veliki broj ljudi u egzotičnim kostimima i propraćena je muzikom, sve to čineći zabavnu atmosferu, nikada nije izgubila političku poentu, koja se često izražava duhovitim vizualnim komentarima upućenim političkim oponentima. Kako je homoseksualnost postala prihvatljivija u australijskom društvu, sve veći broj predstavnika i predstavnica LGBT zajednice učestvuje u paradi, uključujući i predstavnike i predstavnice policije. Svaka parada počinje grupom od oko 200 "Dykes on Bykes" koje prođu Oxford Streetom[4]. Parada je često praćena vatrometom sa zgrada pored kojih povorka prolazi.

Svake godine se bira vođa ili šef parade; u poslednje tri godine tu titulu su dobili Rupert Everett (2007), Margaret Cho (2008) i gej sportista, Matthew Micham (2009), dobitnik zlatne medalje na Olimpijskim igrama i australijski sportista godine[4].

Protivnici parade[uredi - уреди]

Mardi Gras nastavlja da privlači političke protivnike koji dolaze uglavnom iz konzervativnih hrišćanskih crkava. Svake godine Fred Nile, političar i bivši sveštenik pri Uniting Church in Australia predvodi protivnike parade sa molitvom da padne kiša[5].

Kritike na održavanje parade ponosa su bile najače u prvim godinama AIDS krize, i dobile su novi talas protivnika kada je ABC prenosila paradu preko televizije, 1994. godine.

Podrška paradi[uredi - уреди]

Politička podrška dolazi od broja lokalnih i federalnih političara, kao što su senatorke Natasha Stott Despoja i Penny Wong, ministar Anthony Albanese i gradonačelnica Sidneja, Clover Moore.[6].

Ljudi koji žele da posmatraju paradu počinju da se okupljaju već oko podneva (parada se održava noću). Procenjeno je da je, recimo, 1998. godine država zaradila 99 miliona australijskih dolara od parade i turista koji su došli da prisustvuju. Mardi Gras ima značajnu podršku javnosti, dobija neka finansijska sredstva od države, kako bi se osiguralo da parada ostane deo kulture Sidneja. Parada je 2009. godine emitovana na televiziji u udarnom terminu preko nekoliko radio stanica i televizija.

Žurka nakon parade[uredi - уреди]

Žurka nakon parade je jedna od najvećih žurki u Australiji. Žurka održana 1998. godine je dostigla vrhunac sa 27.000 prodatih karata[7]. Ostalih godina prodaje se između 17.000 i 20.000 karata, što ukazuje na veliki porast popularnosti u odnosu na prvu žurku koja je 1980. imala samo oko 700 prodatih karata[8].

Tokom poslednjih 20 godina više poznatih osoba je imalo nastup na žurci. Među njima su: [9]

Mardi Gras danas[uredi - уреди]

Fair Day, 2007. "Sea of Hearts" (More srca), umetnička instalacija u parku.

Zbog velikog broja različitih događaja, nekoliko godina unazad objavljuje se detaljan program festivala u magazinskom formatu. Mardi Gras se održava februara, ali cela proslava, LGBT festival, počinje poslednje nedelje januara, otvaranjem ispred Sidnejske opere. Fair Day, koji se održava sredinom festivala u Victoria Parku je dnevni događaj koji posećuje oko 65.000 ljudi. Narednog vikenda u istom parku se organizuje Pool Party (žurka na bazenu), koja počinje odmah nakon sumraka.

Festival, generalno, uključuje brojne kabaree, pozorišne i muzičke predstave. Takođe, održava se i filmski festival gej i lezbejskog filma. Organizuju se i književni i umetnički događaji, forumi i konferencije, kao i sportska takmičenja u individualnim i grupnim sportovima.

Godine 2009. učestvovalo je 9500 zabavljača na 134 krstareća kamiona, što je beležilo ovaj Mardi Gras kao najveći do sada[10].

Vidi takođe[uredi - уреди]

Spoljne veze[uredi - уреди]

Reference[uredi - уреди]

  1. "Mardi Gras". George Negus Tonight (Transcript). www.abc.net.au. 6.30pm on 01/03/2004. http://www.abc.net.au/gnt/history/Transcripts/s1056355.htm. pristupljeno 25.8.2009.. 
  2. 2.0 2.1 2.2 "Sydney Gay and Lesbian Mardi Gras". Australian Museum. austmus.gov.au. http://austmus.gov.au/bodyart/painting/mardigras.htm. pristupljeno 25.8.2009.. 
  3. Australian Bureau of Statistics. "New South Wales Year Book, 1998". www.abs.gov.au. http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/94713ad445ff1425ca25682000192af2/a890e87a9ab97424ca2569de0025c18b!OpenDocument. pristupljeno 25.8.2009.. 
  4. 4.0 4.1 Adam Bennett and Vincent Morello (07. 03. 2009.). "Mardi Gras gaiety lightens economic gloom". healdsun.com.au. Herald and Weekly Times. Arhivirano iz originala 2009-03-10. http://web.archive.org/web/20090310181502/http://www.news.com.au/heraldsun/story/0,21985,25154215-5005961,00.html. pristupljeno 25.8.2009.. 
  5. "The power of one". Sydney Morning Herald. http://www.smh.com.au/news/national/the-power-of-one/2008/01/04/1198950075839.html. pristupljeno 25.8.2009.. 
  6. "Clover Moore Political Website". Gay and Lesbian Issues. http://www.clovermoore.com/main/?id=6. 
  7. Pinkboard Mardi Gras History 90s
  8. Pinkboard Mardi Gras History 80s
  9. "Pinkboard History of Post Parade Parties". Party details, including poster artwork for each party. http://www.pinkboard.com.au/history/mardigras/. 
  10. "Economic woes fail to rain on Mardi Gras parade". ABC News. Australian Broadcasting Corporation. 09. 03. 2009.. http://www.abc.net.au/news/stories/2009/03/08/2510295.htm. pristupljeno 17. 06. 2009..