Warmia

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Warmia
Varmia
Karta Poljske sa pozicijom Warmije
Karta Poljske sa pozicijom Warmije

Warmia (njemački: Ermland, latinski: Varmia) je ime za jednu od historijskih regija Poljske, koja se nalazi na sjeveroistoku zemlje (Varminsko-mazursko vojvodstvo) u porječju rijeka Łyne i Pasłęke.[1]

Historija[uredi - уреди | uredi kôd]

Warmia je orginalno bila teritorij pruskog plemena Varmijana, koji se prostirao uz Vislansku lagunu.

Teutonski vitezovi su nedje između 1237.-1242. zauzeli Warmiju, ali nisu uspjeli smiriti Pruse koji su do 1273. podigli dva ustanka. Teutonci su 1243. osnovali biskupiju-kneževinu, koja je ubrzo postala sinonim za regiju.[1] Još u 13. vijeku započela je njemačka kolonizacija, a od 14. vijeka i poljska- doseljavanjem mazovijskih seljaka i sitnog plemstva, i to pretežno po južnijim dijelovima Warmije, na taj su način Prusi germanizirani ili polonizirani. Tokom 14 i 15. vijeka intenzivirali su se sukobi između biskupa i Teutonskog reda oko rada i ingerencije biskupije.[1]

Kad se Teutonski red pridružio Pruskoj konfederaciji (osnovana 1440.), plemstvo i gradovi Warmije, to nisu dobro primili. Zbog tog je izbio Trinaestogodišnji rat između Teutonskog reda i Kraljevine Poljske, koji je završio sklapanjem mirovnog sporazuma u Toruńu 1466. i poljskom aneksijom Warmije. Ali su i poljski vladari pokušali utjecati na izbor biskupa 1472. u periodu 1479.-1512. [1]

Širenjem luteranizma i njegovim prihvaćanjem 1525. Teutonci su radikalno smanjili utjecaj biskupije, koja je ostala katolička. Iako više ne tako moćni warmijski biskupi su od 17. vijeka počeli koristiti titulu- kneževi biskupi.[1]

Za Prve podjele Poljske - 1772., Warmija je pripala Kraljevini Pruskoj (Istočna Pruska), nakon tog je svjetovna uloga biskupije potpuno ukinuta. Nakon Prvog svjetskog rata održan je plebiscit 11. jula 1920., u kom je većinsko njemačko stanovništvo glasalo za ostanak u Njemačkom Carstvu. To stanje potrajalo je do 1945. kad je Warmia postala dio Poljske.[1]

Izvori[uredi - уреди | uredi kôd]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 „Warmia” (poljski). Encyklopedia PWN. https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Warmia;3994002.html. Pristupljeno 04.03. 2021. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi kôd]