Vladimir Geljfand
| Vladimir Geljfand | |
|---|---|
 Vladimir Gelfand, Njemačka, 1945. | |
| Rođenje | 1. mart 1923. Novoarkhanhelsk, Ukrajina |
| Smrt | 25. novembar 1983. Dnjipro, Ukrajina (tada Ukrajinska SSR) |
| Državljanstvo | Sovjetski Savez |
| Zanimanje | oficir Crvene armije, pisac dnevnika |
Vladimir Natanovič Geljfand (ruski: Влади́мир Ната́нович Ге́льфанд; rođen 1. marta 1923 — umro 25. novembra 1983) bio je sovjetski oficir i autor ratnog dnevnika. Njegovi zapisi iz perioda Drugog svjetskog rata i poslijeratnih godina (1941–1946) predstavljaju značajan istorijski izvor o svakodnevici sovjetskih vojnika u Njemačkoj i Istočnoj Evropi.[1][2]
Gelfand je rođen u Novoarkhanhelsku, u centralnoj Ukrajini, u jevrejskoj porodici. Početkom 1930-ih porodica se preselila u Dnjipropetrovsk.[2]
U Crvenu armiju se priključio u maju 1942. i služio na različitim frontovima do kraja rata. Tokom 1941–1946. pisao je dnevnik u kojem je dokumentovao život vojnika, odnose sa civilnim stanovništvom u okupiranim područjima i iskustva iz poslijeratne Njemačke.[1][3]
Demobilisan je 1946. godine i vratio se u Dnjipropetrovsk, gdje je studirao istoriju i filologiju. Radio je kao profesor istorije i političke ekonomije sve do svoje smrti 1983. godine.[4]
Njegov ratni dnevnik objavljen je prvi put 2005. godine na njemačkom jeziku pod naslovom Tagebuch eines Rotarmisten 1941–1946. Kasnije je preveden na engleski, ruski, poljski i druge jezike. Dnevnik pruža dragocjen uvid u psihologiju sovjetskih vojnika, njihova opažanja o Evropi, ženama i poslijeratnom životu.[5]
Dio Gelfandove privatne arhive čuva se u Njemačko-ruskom muzeju Berlin-Karlshorst i u Yad Vashemu. Njegov dnevnik koristi se u akademskim istraživanjima o ratnim iskustvima i sovjetskoj kulturi pamćenja.[2]
- ↑ 1,0 1,1 „Vladimir Gelfand – Diary 1941–1946 (official site)”. gelfand.de.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 „Vladimir Gelfand”. The World Holocaust Remembrance Center.
- ↑ „This day: March 1, 1923 — Volodymyr Gelfand was born”. Jewish Museum & Tolerance Center (JMHum).
- ↑ „Vladimir Gelfand”. Wikipedia (engleski jezik).
- ↑ Gelfand, Vladimir (2005). Tagebuch eines Rotarmisten 1941–1946. Aufbau Verlag. ISBN 978-3-351-02534-3.
- 2002 — Tagebuch 1941–1946, bbb battert, Baden-Baden, Njemačka (ISBN 3-87989-360-8)
- 2005 — Deutschland Tagebuch 1945–1946, Aufbau, Berlin, Njemačka (ISBN 3-351-02596-3)
- 2006 — Tysk dagbok 1945–46, Ersatz, Stockholm, Švedska (ISBN 91-88858-21-9)
- 2008 — Deutschland Tagebuch 1945–1946, Aufbau-Taschenbuch-Verlag, Berlin (ISBN 3-7466-8155-3)
- 2012 — Tysk dagbok 1945–46, Ersatz E-book, Stockholm (ISBN 9789186437831)
- 2015 — Vladimir Gelfand. Dnevnik 1941–1946, ROSSPEN, Moskva, Rusija (ISBN 978-5-8243-1983-5); Knizhniki (ISBN 978-5-9953-0395-4)
- 2016 — Vladimir Gelfand. Dnevnik 1941–1946, ROSSPEN, Moskva (ISBN 978-5-8243-2023-7); Knizhniki (ISBN 978-5-9953-0437-1)
