Panturkizam

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Velika Turska)
Jump to navigation Jump to search
Mapa regiona gde se govori turskim jezikom

Panturkizam je ideologija koja ima za cilj ujedenjenje svih Turaka i naroda koji govore turkijskim jezicima kao i teritorija na kojima oni žive. Nastao je oko 1880. godine među turskim intelektualcima u tadašnjoj Ruskoj Imperiji, sa ciljem kulturnog i političkog ujedinjenje svih turaka sa prostora tadašnjeg Osmanskog carstva, Rusije, Kine, Irana, Avganistana.

Ideologija pokreta koji teži stvaranju Velike Turske naziva se u literaturi panturkizam.

Jedan od najznačajnijih ranih eksponenata panturcizma je Enver Paša, Otomanski Ministar rata tokom Prvog svetskog rata i jedan od lidera borbe protiv Ruske Imperije i Sovjetske vladavine u Centralnoj Aziji.

Znašajna epizoda u istoriji panturcizma odigrala se tokom Drugog svetskog rata, kada su nacisti pokušali da potkopaju sovjetsko jedinstvo pod zastavom panturcizma u borbi sa SSSR-om. Nemački pokušaji, međutim, nisu dali značajne rezultate.

Genocid nad Jermenima[uredi - уреди | uredi izvor]

Panturcizam je bio osnovna ideologija i povod za genocid nad Jermenima koji je 1915. godine sproveden pod upravom Enver paše sa ciljem da se uklone ne-turske i ne-muslimanske manjine iz Osmanskog carstva u cilju stvaranja velikoturske države.

Grčki genocid[uredi - уреди | uredi izvor]

Grčki genocid je termin koji se koristi od strane nekih akademika a odnosi se na sudbinu Grka u Otomanskom carstvu tokom i nakon Prvog svetskog rata (1914-1923). Kao i Jermeni i Asirci, Grci su bili podvrgnuti raznim oblicima progona, uključujući masakre, proterivanja. Procenjuje se da je na stotine hiljada Grka umrlo tokom ovog perioda kao rezultat progona i masakra otomanskih vlasti.

Genocid nad Jermenima, Asircima i Kurdima[uredi - уреди | uredi izvor]

Pored jermenskog i grčkog genocida, pan-turski Mladoturski režim u Otomanskom carstvu sprovodio je genocid i nad asirskim i kurdskim stanovništvom.

Panturcizam i turska nacionalistička istoriografija je korišćena da se potpuno negira identitet Jermena i Kurda. U isto vreme, razne revizionističke tvrdnje su napravljene na drevnim narodima u regionu i šire.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Jacob M. Landau. Pan-Turkism: From Irredentism to Cooperation. Hurst, 1995. ISBN 1-85065-269-4
  • Enciklopedija britanika
  • Jacob M. Landau, "Radical Politics in Modern Turkey", BRILL, 1974.
  • Robert F. Melson, "The Armenian Genocide" in Kevin Reilly (Editor), Stephen Kaufman (Editor), Angela Bodino (Editor) "Racism: A Global Reader (Sources and Studies in World History)", M.E. Sharpe 2003. str 278.
  • Kieser, Hans-Lukas (2006). Turkey beyond nationalism: towards post-nationalist identities. I. B. Tauris. pp. 19. ISBN 1-84511-141-9
  • Geraci, Robert P. (2001). Window on the East: National and Imperial Identities in Late Tsarist Russia. Cornell University Press. str. 278. ISBN 978-0-8014-3422-8