Tom Stoppard
| Tom Stoppard | |
|---|---|
 Tom Stoppard (1990.) | |
| Biografske informacije | |
| Rođenje | Tomáš Sträussler 3. srpnja 1937.  Zlín, Češka(tada Čehoslovačka) |
| Smrt | 29. studenog 2025. Dorset, Ujedinjeno Kraljevstvo |
| Supružnik |
|
| Partner | Felicity Kendal (1991–1998) |
| Djeca | 4, uključujući Eda |
| Obrazovanje | |
| Zanimanje | dramski pisac, scenarist |
| Opus | |
| Znamenita djela | |
| |
Sir Tom Stoppard (/ˈstɒ.pərd/), rođen kao Tomáš Sträussler (Zlín, 3. srpnja 1937. – Dorset, 29. studenog 2025.), češki i engleski dramski pisac i scenarist.[1] Stoppard je pisao za film, radio, televiziju i teatar, a najpoznatiji je po svojim dramskim djelima. Teme kojima se bavio u svojim djelima uključuju ljudska prava, cenzuru i političke slobode, a u svojim je analizama ovih tema nerijetko ulazio u dubinske filozofske analize društva u cjelini. Stoppard je bio dramski pisac pri Kraljevskom narodnom teatru, jedan od međunarodno najizvođenijih dramskih pisaca svoje generacije i autor koji je uspoređivan s velikanima kao što su William Shakespeare i George Bernard Shaw.[2] Godine 1997., kraljica Elizabeth II. dodijelila mu je titulu viteza, a tri godine kasnije dobio je i Orden za zasluge.
Rođen 1937. u Čehoslovačkoj, Stoppard je napustio rodnu zemlju kao židovski izbjeglica s nepune dvije godine, netom prije nacističke okupacije Čehoslovačke. Nakon rata, s obitelji se 1946. godine smjestio u Engleske, nakon što je prethodne tri godine proveo u internatu u Dardžiling u indijskim Himalajama. Nakon školovanja u Nottinghamu i Yorkshireu, Stoppard je isprva radio kao novinar i kazališni kritičar, a od 1960. godine i kao dramski pisac.
Njegove su najznačajnije drame Rosencrantz and Guildenstern Are Dead (1966), Jumpers (1972), Travesties (1974), Night and Day (1978), The Real Thing (1982), Arcadia (1993), The Invention of Love (1997), The Coast of Utopia (2002), Rock 'n' Roll (2006) i Leopoldstadt (2020). Uz to, napisao je i scenarije za filmove Brazil (1985), Empire of the Sun (1987), The Russia House (1990), Billy Bathgate (1991), Shakespeare in Love (1998), Enigma (2001) i Anna Karenina (2012), kao i za miniseriju Parade's End (2013) koju su producirali BBC i HBO. Također je i režirao i napisao film Rosencrantz and Guildenstern Are Dead (1990), adaptaciju vlastite drame u kojoj su naslovne uloge tumačili Gary Oldman i Tim Roth.
Za života je dobio niz nagrada i priznanja, među kojima se ističu Oscar za najbolji originalni scenarij za Shakespeare in Love, tri Nagrade Laurence Olivier i pet Tonyja.[3] Godine 2008., Daily Telegraph stavio ga je na 11. mjesto svoje liste 100 najmoćnijih ljudi britanske kulture.[4] Za dramu Leopoldstadt dobio je Oliviera za najbolju novu dramu i kasnije Tonyja za najbolju dramu.[5][6]
U braku je bio tri puta, a imao je četvoro djece. Preminuo je 29. studenog 2025. godine u svom domu u Dorsetu.[7][8][9]
- ↑ Reiter, Amy (13 November 2001). „Tom Stoppard”. Salon. Pristupljeno 9 October 2008.
- ↑ „Tom Stoppard, Award-Winning Playwright of Witty Drama, Dies at 88” (en-US). 29 November 2025. Pristupljeno 29 November 2025.
- ↑ „Stoppard play sweeps Tony awards”. BBC News. 11 June 2007. Pristupljeno 5 October 2008.
- ↑ „The 100 most powerful people in British culture”. The Daily Telegraph. 9 November 2016. Arhivirano iz originala na datum 12 January 2022. Pristupljeno 9 May 2020.
- ↑ Wolf, Matt (26 October 2020). „2020 Olivier Awards: Better late than never as Dear Evan Hansen and Tom Stoppard win top awards”. London Theatre Guide. Pristupljeno 2 October 2021.
- ↑ „Tom Stoppard's Olivier-Winning Leopoldstadt Sets Dates for West End Return”. Broadway.com. Pristupljeno 2 October 2021.
- ↑ Patrick Jackson (29 November 2025). „Playwright Sir Tom Stoppard dies at 88”. BBC News. Pristupljeno 29 November 2025.
- ↑ Claire Armitstead (29 November 2025). „Tom Stoppard, playwright of dazzling wit and playful erudition, dies aged 88”. The Guardian. Pristupljeno 29 November 2025.
- ↑ Eyre, Richard. „Remembering Tom Stoppard: ‘Knowledge and art weren’t negotiable commodities for him’” (en). The Observer. Pristupljeno 30 November 2025.
- Hodgson, Terry (2001). The Plays of Tom Stoppard: For Stage, Radio, TV and Film. Duxford, England: Icon. ISBN 1-84046-241-8.
- Kelly, Katherine E., ur. (2001). The Cambridge Companion to Tom Stoppard. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-64592-1.
- Bloom, Harold, ed. Tom Stoppard. Bloom's Major Dramatists series. New York: Chelsea House, 2003, ISBN 0-7910-7032-8.
- Cahn, Victor L. Beyond Absurdity: The Plays of Tom Stoppard. Madison, N.J.: Fairleigh Dickinson University Press, 1979.
- Corballis, Richard. Stoppard. The Mystery and the Clockwork Oxford, New York, 1984.
- Delaney, Paul. Tom Stoppard: The Moral Vision of the Plays London, Basingstoke: Macmillan, 1990.
- Fleming, John. Stoppard's Theater: Finding Order Amid Chaos Austin: University of Texas Press, 2001.
- Hunter, Jim. About Stoppard: The Playwright and the Work. London: Faber and Faber, 2005.
- Lane, Anthony (1 March 2021). „O lucky man! Tom Stoppard's charmed and haunted life”. The Critics. Books. The New Yorker 97 (2): 57–62.
- Londré, Felicia Hardison. Tom Stoppard Modern Literature Series. New York: Frederick Ungar Publishing Co., 1981.
- Purse, Nigel. Tom Stoppard's Plays. Patterns of Plenitude and Parsimony. Leiden: Brill, 2016.
- Stoppard, Tom & Delaney, Paul (eds). Tom Stoppard in Conversation University of Michigan Press, 1994.
- Südkamp, Holger. Tom Stoppard's Biographical Drama. Trier: WVT, 2008.
- Bibliography at Open Library
- Tom Stoppard at the British Film Institute
- A Tom Stoppard Bibliography. Retrieved 13 August 2020.
- Tom Stoppard Papers and the Robert May Collection of Tom Stoppard at the Harry Ransom Center, University of Texas at Austin
- Tom Stoppard na sajtu IMDb
- Tom Stoppard - diskografija na Discogs (en)
- British Council profile Retrieved 9 May 2020.
- BBC John Tusa Interview (Audio 43 mins). With transcript. BBC profile. Retrieved 2 January 2011.
- Works by or about Tom Stoppard at Internet Archive
- Guppy, Shusha (Winter 1988). "Tom Stoppard, The Art of Theater No. 7", Paris Review interview
- Nastupi na kanalu C-SPAN
- Stoppard talking about his life on BBC Radio 4's Front Row in April 2017
- Rođeni 1937.
- Umrli 2025.
- Britanski dramski pisci
- Britanski filmski scenaristi
- Britanski filmski režiseri
- Češki dramski pisci
- Češki filmski scenaristi
- Češki filmski režiseri
- Dobitnici Oscara za najbolji adaptirani scenarij
- Jevrejski pisci
- Dobitnici i dobitnice Zlatnog globusa
- Dobitnici i dobitnice Drama Desk Award
- Dobitnici i dobitnice Tony Award