Tanurdžićeva palata
Tanurdžićeva palata se nalazi dužom stranom u ulici Modene dok kraćim stranama izlazi na Zmaj Jovinu i ulicu Ilije Ognjanovića, Novi Sad, Srbija. U urbanističkom smislu ova građevina dominira najužim centrom, određujući pravac i arhitektonski lik u tri ulice. Pripada zreloj fazi moderne arhitekture u Srbiji, ali sadrži i elemente lokalnog graditeljskog duha.[1]
Novosadski trgovac Nikola Tanurdžić, vlasnik firme "Sinesija", raspisao je 1931. god konkurs za idejno rješenje svoje palate, a uslovi su objavljeni u domaćim i stranim novinama. Prispjelo je rekordnih 406 projekata i žiri je odredio prva tri najbolja. Tamurdžić se slijedeće godine predomislio i realizaciju u cjelini povjerio arhitekti Đorđu Tabakoviću.[2]
Krajem tridesetih godina Tabaković je nadogradio hotel "Reks" koji je sa palatom činio arhitektonsku cjelinu. Na svakom spratu hotela je bilo 9 soba sa 7 kupatila čiji su zidovi bili obloženi fajans pločicama. Svaka soba je imala signalizaciju, radio i telefon.
Palata i hotel su 1949. nacionalizovani. Arhitekta Milan Marić je uz ovu građevinu 1981. god. dogradio aneks hotela koji danas nosi naziv "Putnik"
Masivna petospratna stambeno-poslovna zgrada je u obliku dugačkog pravougaonika sa zaobljenim ivicama. U prizemlju je 14 poslovnih prostora a na 5 spratova smješeno je 35 stanova. U srednjem dijelu prizemlja bila je bioskopska dvorana za 700 posjetilaca. Na vrhu je bila prostrana terasa sa dva velika tuša.
Funkcionalo zastakljeno prizemlje natkriveno je istaknutom ravnom nastrešnicom, motiv koji će kasnije postati uobičajen u mnogim arhitektonskim rješenjima. Unutrašnji raspored se transparentno prenosi na ulične fasade palate, s harmoničnom podjelom zidne površine. Pravilni nizovi pravougaonih prozora spratova odvojeni su podeonim trakama. Najviši sprat je jedva primjetno uvučen, što je tada bilo uobičajeno kod zaobljenih objekata.
Razuđena cjelina je bez izrazitog likovnog akcenta. Jedini ukrasi na fasadi su natpisi iznad ulaza i nosač zastava - simbol modernog arhitektonskog pokreta. Drugostepena plastika je u potpunosti izostavljena.
- ↑ „Od Parisa do Brašovana. Arhitektura javnih zdanja između dva svetska rata u Novom Sadu - Tanurdžićeva palata, st.100”. Academia - www.academia.edu, 2003, Katalog istoimene izložbe u Spomen- zbirci Pavla Beljanskog. Pristupljeno 10. jul. 2025.
- ↑ „Graditelji Novog Sada Druga polovina XIX – prva polovina XX veka - Đorđe Tabaković 5. novembar 2021.”. graditeljins.wordpress.com. Pristupljeno 2. jul. 2025.
