Tamoksifen

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Tamoksifen
(IUPAC) ime
(Z)-2-[4-(1,2-diphenylbut-1-enyl)phenoxy]-N,N-dimethyl-ethanamine
Klinički podaci
Identifikatori
CAS broj 10540-29-1
ATC kod L02BA01
PubChem[1][2] 2733526
DrugBank APRD00123
ChemSpider[3] 2015313
UNII 094ZI81Y45 YesY
KEGG[4] D08559 YesY
ChEMBL[5] CHEMBL83 YesY
Hemijski podaci
Formula C26H29NO 
Mol. masa 371.515 g/mol
563.638 g/mol (citratna so)
SMILES eMolekuli & PubHem
Farmakokinetički podaci
Metabolizam Hepatički (CYP3A4, 2C9 i 2D6)
Poluvreme eliminacije 5–7 dana
Izlučivanje Fekalno
Farmakoinformacioni podaci
Trudnoća ?
Pravni status POM (UK) -only (SAD)
Način primene Oralno

Tamoksifen je antagonist estrogenskog receptora u tkivu dojki putem njegovog aktivnog metabolita, hidroksitamoksifena. U drugim tkivima kao što je endometrijum, on dejstvuje kao agonist, iz kog razloga se tamoksifen može karakterisati kao mešoviti agonist/antagonist. On se koristi kao standardna endokrina (antiestrogenska) terapija za hormonski receptor-pozitivni rani rak dojke kod pre-menopoznih žena, kao alternativa inhibitorima aromatoze.[6]

Nekim ćelijama raka dojke ze neophodan estrogen za rast. Estrogen se vezuje za i aktivira estrogenski receptor tih ćelija. Tamoksifen se metabolizuje u jedinjenja koja se takođe vezuju za estrogenski receptor, ali ga ne aktiviraju. Zbog tog kompetitivnog antagonizma, tamoksifen deluje kao slomljeni ključ u bravi koji sprečava ulaz drugih ključeva, i time se sprečava vezivanje estrogena za receptor. Na taj način se blokira rast raka dojke.

Tamoksifen je otkriven u kompaniji ICI Farmaceutikal[7] (sada AstraZeneca) i prodaje se pod imenima Nolvadex, Istubal, i Valodex. Međutim, ovaj lek je i pre isteka patenta bio, i još uvek jeste, široko poznat po svom generičkom imenu „tamoksifen“.

Lečenje raka dojke[uredi - уреди | uredi izvor]

Nolvadex (tamoksifen) 20 mg tablete

Tamoksifen se koristi za lečenje ranog i razvijenog ER+ (estrogenski receptor pozitivnog) raka dojke kod pre- i post-menopoznih žena.[8] Pored toga, on se često koristi u hormonskom lečenju raka dojke muškaraca.[9] On je takođe odobren od strane FDA za prevenciju raka dojke kod žena sa rizikom razvijanja bolesti.[10] On je još bio odobren za redukciju kontralateralnog (nasuprot dojke) karcinoma.

Komparativne studije[uredi - уреди | uredi izvor]

Velika STAR klinička studija iz 2006 je došla do zaključka da je raloksifen jednako efektivan u umanjenju učestalosti raka dojke, ali da je nakon u proseku 4-godine praćenja bilo 36% manje raka materice i 29% manje ugrušavanja krvi kod žena koje su uzimale raloksifen nego kod žena na tamoksifenu, mada ove razlike nisu statistički značajne.[11][12][13]

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Li Q, Cheng T, Wang Y, Bryant SH (2010). "PubChem as a public resource for drug discovery.". Drug Discov Today 15 (23-24): 1052–7. PMID 20970519. doi:10.1016/j.drudis.2010.10.003.  edit
  2. Evan E. Bolton, Yanli Wang, Paul A. Thiessen, Stephen H. Bryant (2008). "Chapter 12 PubChem: Integrated Platform of Small Molecules and Biological Activities". Annual Reports in Computational Chemistry 4: 217–241. doi:10.1016/S1574-1400(08)00012-1. 
  3. Hettne KM, Williams AJ, van Mulligen EM, Kleinjans J, Tkachenko V, Kors JA. (2010). "Automatic vs. manual curation of a multi-source chemical dictionary: the impact on text mining". J Cheminform 2 (1): 3. PMID 20331846. doi:10.1186/1758-2946-2-3.  edit
  4. Joanne Wixon, Douglas Kell (2000). "Website Review: The Kyoto Encyclopedia of Genes and Genomes — KEGG". Yeast 17 (1): 48–55. doi:10.1002/(SICI)1097-0061(200004)17:1<48::AID-YEA2>3.0.CO;2-H. 
  5. Gaulton A, Bellis LJ, Bento AP, Chambers J, Davies M, Hersey A, Light Y, McGlinchey S, Michalovich D, Al-Lazikani B, Overington JP. (2012). "ChEMBL: a large-scale bioactivity database for drug discovery". Nucleic Acids Res 40 (Database issue): D1100–7. PMID 21948594. doi:10.1093/nar/gkr777.  edit
  6. Letrozole Therapy Alone or in Sequence with Tamoxifen in Women with Breast Cancer, The BIG 1-98 Collaborative Group, N Engl J Med, 361:766 Aug. 20, 2009
  7. Jordan VC (2006). "Tamoxifen (ICI46,474) as a targeted therapy to treat and prevent breast cancer". Br J Pharmacol 147 (Suppl 1): S269–76. PMC 1760730. PMID 16402113. doi:10.1038/sj.bjp.0706399. 
  8. Jordan VC (1993). "Fourteenth Gaddum Memorial Lecture. A current view of tamoxifen for the treatment and prevention of breast cancer". Br J Pharmacol 110 (2): 507–17. PMC 2175926. PMID 8242225. 
  9. "Breast cancer in men". CancerHelp UK. Cancer Research UK. 28. 09. 2007.. http://www.cancerhelp.org.uk/help/default.asp?page=5075. pristupljeno 22. 03. 2009.. 
  10. Center for Drug Evaluation and Research (03/08/2005). "Tamoxifen Information: reducing the incidence of breast cancer in women at high risk". U.S. Food and Drug Administration. Arhivirano iz originala 19. 06. 2007.. http://web.archive.org/web/20070619012859/http://www.fda.gov/cder/news/tamoxifen/. pristupljeno 3. 07. 2007.. 
  11. National Cancer Institute (2006-04-26). "Study of Tamoxifen and Raloxifene (STAR) Trial". U.S. National Institutes of Health. http://www.cancer.gov/star. pristupljeno 3. 07. 2007.. 
  12. University of Pittsburgh. "STAR Study of Tamoxifen and Raloxifen". Arhivirano iz originala 11. 06. 2007.. http://web.archive.org/web/20070611194336/http://www.nsabp.pitt.edu/STAR/Index.html. pristupljeno 3. 07. 2007.. 
  13. Susan Love (22. 04. 2006.). "Study Finds New Use for Raloxifene: Reducing Breast Cancer in High-Risk Postmenopausal Women". http://www.dslrf.org/breastcancer/content.asp?L2=2&L3=6&SID=130&CID=391&PID=14&CATID=0. pristupljeno 19. 03. 2009.. 

Spoljašnje veze[uredi - уреди | uredi izvor]

Star of life.svg Molimo Vas, obratite pažnju na važno upozorenje u vezi tema o zdravlju (medicini).